یادداشت های یك معلم اهری
دلمشغولی های من درباره آموزش وپرورش
جمعه 19 اسفند 1390 :: نویسنده : سعداله آریافر

« قل هذه سبیلی إدعوا إلی الله علی بصیره أنا و من اتبعنی» (یوسف، آیه 801)
بگو این راه من است، من و پیروانم با بصیرت کامل، همه مردم را بسوی خدا دعوت می کنیم.
در این آیه خداوند به پیامبر خویش می فرماید که اعلام کن راه خدا، دعوت به توحید خالص همراه با بصیرت و بینایی است و اگر کسی می خواهد به آن قله رفیع برسد باید به دعوت پیامبر خدا پاسخ مثبت دهد.
نکته ای که در این آیه شایان توجه است، این است که بار دعوت به سوی خداوند تنها بر دوش پیامبر نیست بلکه بر دوش پیروان او نیز هست. البته کسی می تواند این منصب سنگین و بزرگ را عهده دار گردد که مانند پیامبرازهر شرکی پاک شده و دارای علم و بصیرت و یقین به مقام خداوند باشد،نه هرکسی که ادعای پیروی دارد یا طبق آیه « قد تبین الرشد من الغی» (بقره، آیه 256) ( راه درست از راه انحرافی روشن شده است.) راه رشد و کمال از مسیر انحطاط و گمراهی باز شناخته شده و لذا اساس حرکت انسان به سوی کمال و رشد نمی تواند بر جهل و نادانی استوار باشد.

علم و دانش:

می توان بطور خلاصه علم را چنین تعریف نمود: « حضور شیء یا صورت آن نزد عالم». حضور خود شییء در علم حضوری است و حضور صورتش در علم حصولی ( کاردان و همکاران، 1382، ص 418).
بنابر تعریف دیگر علم نقطه مقابل جهل و به معنای وضوح و ثبوت چیزی آمده است (مطهری، 1376، ص 63).
قرآن کریم نیز در آیه « هل یستوی الذین یعلمون والذین لا یعلمون» (زمر، آیه 9) به برتری عالمان بر کسانی که از این ارزش برخوردار نیستند تصریح کرده است. در سوره طه آیه 114 « و قل رب زدنی علما» به پیامبر اکرم (ص) امر می شود که از درگاه الهی افزایش علم خود را طلب کند و در آیات دیگر قرآن کریم مانند بقره آیه 280، نحل آیه 95 و عنکبوت آیه 15و ... همواره کسانی که اهل علم و آگاهی نیستند، سرزنش می شوند و همین کاستی علت بسیاری از کاستی های دیگر شمرده می شود.
علاوه بر آیات قرآن کریم، مؤکد ترین و صریح ترین توصیه های رسول خدا درباره علم است. این جمله از مسلمات همه مسلمانهاست که رسول خدا فرمود: « طلب العلم فریضه علی کل مسلم» تعلیم و دانشجویی بر هر مسلمانی فرض و واجب است و اختصاص به طبقه یا جنس خاصی ندارد. هر کس مسلمان است باید دنبال علم برود.
همچنین فرمود: « اطلبوا العلم ولو بالصین» علم را پی جویی کنید و لو مستلزم این باشد که تا چین سفر کنید، یعنی علم مکان معین ندارد هر نقطه جهان که علم است بروید و اقتباس کنید.
باز فرمود: « کلمه الحکمه ضاله المؤمن فحیث وجدها فهو احق بها» سخن علمی و حکیمانه گمشده مؤمن است هر جا آنرا بیابد برمی دارد، مؤمن نیز علم را مال خود می داند در دست هر که ببیند آن را می گیرد. از نظر اسلام علم فریضه ایست که نه از لحاظ متعلم و نه از لحاظ معلم و نه از لحاظ زمان و نه از لحاظ مکان محدودیت ندارد و این عالیترین توصیه ای است که می توانسته بشود و شده است (مطهری، 1361، ص 276).
البته آنچه امروزه غالباً بعنوان مصرف مقلدانه دانش دیگران در مراکز آموزشی ما می گذرد فاصله زیاد ما را با تربیت اسلامی و تولید علم و تفکر علمی که در اسلام مطرح است و ریشه در منابع اسلامی دارد را نشان می دهد (ذو علم، 1380، ص 47).

تفکر و تعقل:

اهل نظر فکر را « قوه کوبنده علم به سوی معلوم» (راغب اصفهانی، ص 643) و تفکر را « کوشش این قوه بر حسب نظر عقل» ( راغب اصفهانی، ص 643)، « زیر بنای حیاه انسانی» (طباطبایی، ج5، ص 259) و « شگفت انگیزترین اعمال ذهنی» ( مطهری، ج5، ص 99) بشرمعرفی کرده اند.
تفکربه معنای «رسیدن به مجهول و حل آن از طریق معلومات متناسب» در اسلام پایگاه ارزشمندی دارد (مطهری، 1376، ص 86)
به فرموده امام علی (ع) « تفکر انسان را به سمت نیکویی و عمل دعوت می کند تا آنجا که ساعتی تفکر برتر از عبادت یکسال برشمرده شده است» ( سجادی، 1384، ص 38). اساس پذیرش دین تعقل، تفکر و انتخاب آگاهانه است و بر همین مبنا اصول دین تعبدی نیست.
از نظر اسلام انسان با توانایی برگرفته از عقل و اندیشه به عمق امور پی می برد. اینکه در قرآن و روایات پرورش این توانایی و استفاده از آن در فهم دین مورد تأکید قرار گرفته نشان دهنده نقش عقل در فهم حقایق و تکالیف دینی است.
در قرآن تفکر و تعقل هدف فهم آیات الهی است. این شاخص به عنوان یک شاخص زیر بنایی اگر به آن توجه نشود، ریشه ها و بنیه اصلی تدین دچار فرو کاهی و سستی خواهد شد. « افلا یتدبرون القرآن ام علی قلوب اغفالها» (محمد، آیه 24) آیا آنها در قرآن تدبر نمی کنند یا بر دلهاشان قفل نهاده شده است. قرآن کریم مردمان را حتی به تدبر و تامل در آیات الهی فرا می خواند و کسانی را که بدون تعقل و ژرف اندیشی با آیات خدا برخورد می کنند مورد سرزنش قرار می دهد.
این کتاب آسمانی تنها برای تلاوت نیست، بلکه هدف نهایی آن ذکر (یادآوری)، و تدبر (بررسی عواقب و نتایج کار)، انذار (بیم دادن) و خارج کردن انسانها از ظلمت به نور هدایت است که در آیات متعدد به آنها اشاره شده است.
همچنین در آیات « إن شر الدواب عند الله الصم البکم الذین لا یعقلون» (انفال، آیه 22)، « و قالوا کنا نسمع أو نعقل ما کنا فی أصحاب السعیر» (ملک، آیه 10) کسانی را که اهل تعقل نیستند بدترین جنبندگان معرفی می کند و علت انحطاط اهل دوزخ را عدم تعقل می داند.
بنا بر فرموده قرآن کریم اولین گام در قیام الله تفکر است (سبأ، آیه 46) و انسان به تفکر در خویشتن و جهان اطراف خود دعوت شده است. « سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی أنفسهم حتی یتبین لهم أنه الحق» ( فصلت، آیه 53). بنابراین بدون تفکر رشد الهی انسان تحقق نمی یابد و تفکر ابزاری است که آدمی را از تاریکی جهل به سوی روشنایی علم و معرفت خارج ساخته و بینش و وسعت نظر به او می بخشد یعنی انسان با تفکر در خداوند، خویشتن و جهان اطراف به معرفت و بینش نایل خواهد شد. پرورش قوه تفکر دانش آموزان آنها را به سمت و سوی نقد و ارزیابی و تحقیق و پژوهش می کشاند.
شاخص نقد و ارزیابی: نقد به معنی جدا کردن خوب از بد و ظاهر ساختن عیوب یا محاسن کلام است (عمید، 1363، ص 1167). ارزیابی عبارت است از مقایسه آنچه که انجام شده با آنچه که باید انجام گیرد، جهت شناخت نقاط قوت و ضعف برنامه ها (اعرافی و همکاران، 1380، ص 285).
قرآن کریم در آیه « و اذا قیل لهم اتبعوا ما انزل الله قالوا ما نتبع ما ألفینا علیه آبائنا أو لو کان آباءهم لا یعقلون شیئاً و لا یهتدون» (بقره،آیه 170) با اشاره به استدلال مشرکان، که پیروی روش پدرانشان را برای رد دعوت پیامبران مطرح می کنند، تلویحاً آنان را به بازنگری و ارزیابی روش و مسلک گذشتگان فرا می خواند که اگر روش آنان با معیارهای فطری و عقلی سازگاربود آن را بپذیرند و الا نه.
در آیه دیگر « فلینظر الانسان الی طعامه» ( عبس، آیه 24) هم دقت و نگاه نقادانه در مهمترین کارهای حیاتی انسان را گوشزد کرده و نسبت به تبعیت و تقلید کورکورانه و محض دیگران هشدار می دهد. در روایات همچنین موضوع نقد و بازنگری مستمر و محاسبه نفس بسیار مورد تأکید قرار گرفته است. امام علی (ع) درخطبه 222 نهج البلاغه می فرماید: « فحاسب نفسک لنفسک فإن غیرها من الانفس لها حسیب غیرک» پس اکنون به خاطر خودت حساب خویش را بررسی کن زیرا دیگران حسابرسی غیر از تو دارند. وظیفه امر به معروف ونهی از منکر نیز که می تواند به عنوان شاخص مستقلی مطرح شود مستلزم نقد و ارزیابی مستمر اوضاع جامعه اسلامی است. پرورش روحیه نقد و ارزیابی در دانش آموزان آنها را به سمت تفکر، تحقیق و پژوهش سوق می دهد.
شاخص ولایت پذیری: ولایت از ماده ولی به معنای قرار گرفتن چیزی در کنار چیز دیگر است به نحوی که فاصله ای در کار نباشد، یعنی اگر دو چیز آنان چنان به هم متصل باشند که هیچ فاصله ای در میان آنها نباشد ولی به کار برده می شود (مطهری، 1378، ص 36).
در تعریف دیگر ولایت به معنی تصدی و صاحب اختیاری است و ازنظر اسلام دو نوع ولایت وجود دارد:
1-ولایت منفی که اجتناب از همدلی با کفار و منافقان و طاغوت است.
2-ولایت مثبت که در راستای ولایت الهی است (مطهری، 1378، ص42).
آیه 59 از سوره نساء می فرماید: « یا أیها الذین آمنوا أطیعوا الله و أطیعوا الرسول و اولی ألامر منکم» و آیه 44 سوره کهف می فرماید: « هنالک الولایه لله الحق». این آیات بیانگر آن است که یکی از خصوصیات تربیتی فرد مسلمان، پذیرفتن فرد مسلمان، پذیرفتن ولایت خداوند متعال، رسول اکرم (ص) و معصومین و کسانی است که در ویژگی ها وخصوصیات اعتقادی و علمی و رفتاری در مسیر آن بزرگواران قرار دارند. ولایت پذیری به معنی زور پذیری و تسلیم بی قید و شرط در برابر نظام حکومتی و حکومت کنندگان نیست، بلکه به معنای قبول حاکمیت علم و عدالت و مشارکت برای تحقق شایسته سالاری و اشراف نخبگان ذی صلاح بر زمام امور جامعه است (ذو علم، 1380، ص 50).
این شاخص بخصوص در جوامعی همچون جامعه ما که در گذشته های طولانی از حاکمیت زورمندان و مستبدان، رنج برده اند و خود به خود روحیه ای ضد نظام حکومتی در لایه های ذهنی جامعه شکل گرفته است بسیار ظریف و حساس است و تعمیم و تعمیق ولایت پذیری مبتنی بر بصیرت و معرفت و تعقل و نقادی، کاری است دشوار و در عین حال ضروری.قرآن کریم در آیه 35 سوره احزاب پس از آنکه اوصاف اصلی مردان و زنان مؤمن را بر می شمارد بلافاصله در آیه بعدی سخن از ولایت پذیری به میان آورده است: « و ما کان لمؤمن و لا مؤمنه اذا قضی الله و رسوله أمراً أن یکون لهم الخیره ...» تأملی در سیاق این دو آیه و ترتیب آن نشان می دهد تحقق اوصاف برجسته ایمانی شرط لازم برای تحقق ولایت پذیری در حد اعلای آن است (ذو علم، 1380، ص 50). یعنی افرادی شاخص ولایت پذیری را دارند که دارای صفات عالیه ایمانی باشند که زیر بنای آن معرفت و بصیرت است. کسانی که ولایت پذیری را تنها برای عوام لازم می شمارند، در حقیقت به مقتضای معنای عوامانه ولایت، داوری می کنند و گرنه در معنی حقیقی ولایت این عقلا و نخبگان اند که در صف مقدم ولایت پذیری قرار دارند.
شاخص حب الهی: مطهری به نقل از کتاب « احیاء علوم الدین» غزالی حب و بغض را اینگونه تعریف می کند: « حب عبارتست از میل طبع به شیء که در ادراکش لذت است و بغض عبارتست از نفرت طبع به شیئی که در ادراکش درد، تعب و سختی نهفته باشد» (مطهری، 1378، ص 75).
در جای دیگر مطهری به نقل از صدرالمتألهین محبت را همین گونه با عبارت و بیان دیگر چنین تعریف کرده اند: « محبت عبارتست از ابتهاج (بهجت و سرور) به شیئی که موافق با طبیعت انسان باشد، اعم از اینکه آن شیئ یک امر عقلی باشد یا حسی، حقیقی باشد یا ظنی» (مطهری، 1378، ص 34).
محبت راهی است به سوی همشکلی و همسانی و محبت طریقی است برای دستیابی به کمال مطلوب. بنابراین دوست داشتن نیازی اصیل برای آدمی است.
آمیختگی فطرت انسان با محبت دلیلی است بر وجود محبت در ذات اقدس الهی زیرا نمی توان پذیرفت که محبت بدون آنکه در خداوند سبحان باشد آن را در آدمی به ودیعت بگذارد. به عبارت دیگر وقتی خداوند به بنده ای از رحمت بیکران خود لطف می کند،درحقیقت او را مورد محبت خویش قرار داده است.
برای یک فرد مسلمان، مهمترین شاخص رشد و تعالی اخلاقی و تربیتی این است که محبوب خدا باشد و با رفتار و ویژگیهای خود حب الهی را بدست آورده باشد. در قرآن کریم آیه 31 آل عمران « قل إن کنتم تحبون الله فاتبعونی یحببکم الله» رسیدن به این نقطه، مستلزم پیروی و تبعیت محض از نمود عالی و عینی اسلام یعنی نبی اکرم (ص) شمرده شده است. از سوی دیگر این شاخص زیربنای سایر شاخصهاست. اینکه از نظر احادیثی مانند: « هل الدین الا الحب؟» اساس و جوهر دین در حب و عشق خلاصه شده، مطلب گزافی نیست و در تربیت اسلامی ریشه دار کردن این محبت و متمرکز کردن توجه قلبی و عشق درونی در حضرت حق ارزشی اساسی است. البته تقویت و تعمیق عشق و حب حقیقی، در گرو معرفت و عبادت است که بدون این دو عنصر، حب الهی از سطح احساس غریزی و فطری چندان فراتر نخواهد رفت همچنانکه در آیه 165 سوره بقره می فرمایند: « و الذین آمنوا أشد حباً لله».

ادامه دارد.....




نوع مطلب : مقالات تربیتی معلم اهری، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

چهارشنبه 17 اسفند 1390 :: نویسنده : سعداله آریافر

محور اصلی و هدف نهایی همه آموزه ها و معارف دینی، تربیت «انسان کامل» با ویژگی ها و مشخصاتی است که در منابع اصلی واصیل دینی بدان تصریح شده است.
از منظر قرآن کریم انسان موجودی ارزشمند و کرامت یافته است «لقد کرمنا بنی آدم» که در بهترین و زیباترین اندازه گیری ها و قالبها آفریده شده است « لقد خلقنا الانسان فی احسن تقویم». این انسان باید با برخورداری از توانمندی های شگرف و ظرفیت بیکرانه ای که در وجود او نهاده شده و با استفاده از هدایت الهی سیر تکاملی خود را رقم زند و متخلق به اخلاق الهی شود تا غایت خلقت او که رسیدن به اوج خلیفه الهی و خداگونگی است، تحقق یابد (ذوعلم، 1380 ص 24).
اگر در اسلام، احکام و دستورات اقتصادی، سیاسی و اجتماعی هم وجود دارد همه مقدمه و ناظربه «تربیت انسان» است یعنی اسلام به تمام ابعاد تربیت توجه داشته و در آیات قرآن کریم و روایات معصومین صریحاً به آن اشاره شده است. لذا استخراج و استنباط شاخص های تربیتی از متن دین امری است کاملا ممکن و بدون توجه به این شاخص ها سخن از تربیت دینی و نقد و ارزیابی نظام تربیتی موجود در جامعه تلاشی است بدون معیار و نتیجه.
اما منبع استخراج این شاخص ها عبارتست از: عقل، کتاب و سنت. البته ارزش و اعتبار کتاب آسمانی و سنت و سیره معصومین از طریق عقل ثابت می شود همانطور که حجیت و اعتبارعقل هم کاملا مورد تایید و تاکید کتاب و سنت قرار گرفته است (ذوعلم، 1380 ص 24). شاخص های برگرفته از این سه منبع شاخص های تربیت اسلامی است. نتیجه اینکه با بکارگیری شیوه علمی استنباط و استنتاج می توان شاخص های تربیتی را از منابع سه گانه عقل، کتاب و سنت استخراج کرد.

شاخص های تربیتی:

متغیرهای برنامه ریزی آموزشی را شاخص می نامند. شاخص در لغت به معنای برآمده، فرد ممتاز، نمودار و نماینده، علامت و مشخص کننده ظهر آورده شده است. در برنامه ریزی به عنوان علامتی است که مسیر را مشخص می کند و ما را در دستیابی به هدف کمک می نماید( شعبانی، 1382، ص 109).
دایره المعارف پژوهشهای آموزشی (1992) شاخص را چنین تعریف نموده است: « آماره ای مرتبط با سیاستهای آموزشی که بمنظور فراهم آوردن اطلاعات درباره رتبه، کیفیت و عملکرد نظام آموزش طراحی می شود» (
p410;1992;encyclopedia
).
بنابراین شاخص ابزاری است که برای توصیف و درک نظام آموزشی ضروری است ولی کافی نیست. شاخص ها به تنهایی نمی توانند مبنای سیاستگذاری و تصمیم گیری قرار گیرد، بلکه با ننشان دادن نقاط قوت و ضعف، انجام بررسیهای کیفی و مشاهدات عینی را در نظام آموزشی الزامی می دارد (مشایخ، 1383، ص 112).
یونسکو شاخصها را به دو دسته کمی و کیفی تقسیم کرده و آنها را ابزاری برای اندازه گیری و نظارت بر نتایج و دستاوردهای مورد انتظار تعریف می کند و بیان می دارد که شاخصها میزان موفقیت یا پیشبرد اهداف را نشان می دهد. (یونسکو، 2003، ص 11).
منظورما از شاخص در این پژوهش عناصر، معیارها و نشانه هایی است که مسیرتربیت را مشخص می کند و ما را در دستیابی به اهداف تربیتی کمک می نماید.
مولفه در لغت به معنای سازه، سازنده و تشکیل دهنده است (حق شناس و همکاران، 1383، ص 275) و در اصطلاح تعدادی امور مشابه تحت یک سازه را مؤلفه می نامند. در این پژوهش شاخص های مرتبط به هم تحت یک مؤلفه قرار می گیرد.
اکنون پس از بیان توضیحات لازم با استناد به آیات نورانی و هدایتگر قرآن کریم، شاخص های اساسی تربیت اسلامی بر شمرده می شود:

عبادت:

عبادت یعنی « انجام کاری به انگیزه و قصد تقرب الی الله» بنابراین روح عبادت و انگیزه اصلی آن قرب الهی است ( کاردان وهمکاران، 1382، ص 519).
عبادت در اصطلاح دو نوع است: عبادت خاص و عبادت عام. نوع اول صرفا بر اعمال شرعی خاصی نظیر نماز و روزه اطلاق می شود که به اصطلاح علم اصول «تعبدی» مقابل «توصلی» نامیده می شود و منظور از عبادت عام « هرگونه عملی است که به انگیزه قرب الهی انجام می گیرد» و مراد در اینجا همان معنای عام است که معنی اول را نیز در بر می گیرد (کاردان وهمکاران، 1382، ص 520).
نتیجه اینکه عبادت تنها راه قرب الهی است و هرگونه عملی که مقدمه قرب باشد مانند گرایشها و تمایلات دارای کمال مقدمی است.
امام علی (ع) در حکمت 113 نهج البلاغه سودمندترین عبادت را انجام واجبات معرفی می کند.
براساس نظر آیه الله جوادی آملی عبادت دو نوع است: عبادت بدنی و عبادت روحی که در قرآن به هر دو مورد اشاره شده است (جوادی آملی، 1380 ص 125).
قرآن کریم می فرماید: «و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون» جن و انس را فقط برای اینکه مرا بپرستند آفریدم (ذاریات، آیه 56).
آیه کریمه هدف آفرینش را در «عبادت» منحصر می کند و حقیقت عبادت هم « تقرب» است. در نتیجه تنها هدف اصلی آفرینش « قرب إلی الله» است. عبادت به معنی قرآنی آن از اصلی ترین شاخص های تربیت اسلامی است. آن چنانکه آیات 63 تا پایان سوره فرقان، « عبادت الرحمان» را توصیف می کند، بسی شاخصها و معیارهای تربیت اسلامی در همین عنصر ممتاز و برجسته نهفته است.
این معنی عمیق و گسترده از عبادت که در عمق خود انسان را به ربوبیت سوق می دهد، متکی بر عناصر بینشی و اعتقادی و ارزشهای فردی و اجتماعی است.
تواضع، انفاق، شب زنده داری و مناجات با خدا، رفق و مدارا، برخورد کریمانه با افراد نادان، عفت و پاکدامنی، رعایت حق حیات انسانها، توجه به اهداف تربیتی در خانواده و این قبیل ارزشها، خصوصیات و صفات عابدان است (دوعلم، 47، 1380).
هرکدام یک از ویژگیهای اشاره شده، می تواند به عنوان یک شاخص مستقل تلقی شود. که تنها به دو شاخص عفت و پاکدامنی و تواضع و فروتنی پرداخته می شود. رعایت موازین اخلاقی و شرعی توسط زنان و مردان نامحرم در برخورد با یکدیگر،توجه به حریم ها و حرمت های متقابل و پاکدامنی و عفت در رفتار، نگاه، پوشش و ... (نور، آیات 30 و 31) از مهمترین شاخص های تربیت دینی است.
نقض این حرمتها و حریم ها در قالبها و عناوین فریبنده که در غرب جدید و جوامع غرب زده به یک هنجار تبدیل شده، ویژگی های دوران نوجوانی و جوانی و نیز گسترش ارتباطات و عوامل هجوم اخلاقی و فرهنگی غرب، ضرورت توجه به این شاخص تربیتی را در آموزش و پرورش مضاعف می سازد.
همچنین طبق آیات 18 و 19 سوره لقمان، 54 مائده و 36 نساء اجتناب از خودنمایی، فخر فروشی، برتری طلبی و خود بزرگ بینی و برخورداری از تواضع و فروتنی در برابر پدر، مادر و معلم از شاخصهای مهم تربیت دینی است (ذوعلم، 1380، ص 57) که بویژه در نظام تربیتی آموزش و پرورش توجه بدان ضروری است.
کسانی که « تعبد» را در برابر «تعقل» می پندارند، در حقیقت معنای تحریف شده عبادت را پذیرفته اند و گرنه روح تعبد راستین،جزبرمبنای تعقل و معرفت حقیقی، نمی تواند تحقق یابد که « إنما یخشی الله من عباده العلماء» (فاطر، آیه 28) یعنی معرفت،شناخت و تعقل انسان را بسوی تعبد می کشاند.
بینش و بصیرت: بصیرت در لغت به معنای بینش و بینایی است (عمید، 1363، ص 271) و در اصطلاح روشن بینی در دین است (مطهری، 1380، ص 93). چون بصیرت چراغ راهی است که در تاریکی ها راه را بر انسان روشن می سازد و او را از خطر افتادن و لغزش نگه می دارد.
برای کسب بصیرت در دین باید در دو ناحیه تلاش کرد:
1-ناحیه علم و آگاهی: هر قدر انسان با معارف و آموزه های دینی و الهی و با محتوای پیام خداوند و قرآن کریم و گفتار و عمل و سیره معصومین بیشتر آشنا گردد زمینه بصیرت و روشن بینی در دین بیشتر برای او فراهم می گردد. نیز مطالعه و تفکر در اصول اعتقادی به این امر کمک می کند.
2-ناحیه عمل و بکار بستن آگاهی ها: عمل به آنچه از دین فرا گرفته ایم بویژه انجام واجبات و ترک محرمات که درجه ای از تقوی و پرهیزگاری می باشد در کسب بصیرت و روشن بینی نقش کلیدی دارد و اصولا بصیرت از ثمرات و آثار مستقیم تقوا و پرهیزگاری است (مطهری، 1380، ص 94).
خداوند در قرآن می فرماید: « إن تتقوا الله یجعل لکم فرقاناً»
اگر تقوی بورزید خداوند قوه تشخیص و جداسازی حق از باطل به شما عنایت کند (انفال، آیه 29) .
بنابراین تربیت اسلامی مستلزم عمل گرایی و برخورداری از روحیه تلاش و فعالیت و مجاهدات در راه خداست. قرآن کریم در آیات 15 حجرات « إنما المؤمنون الذین آمنو بالله و رسوله ثم لم یرتابوا و جاهدوا بأموالهم و أنفسهم فی سبیل الله اولئک هم الصادقون» و 69 عنکبوت
«والذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا و إن الله لمع المحسنین»
نتیجه بخش بودن قطعی مجاهدت در راه خدا را مورد تأکید قرار می دهد و کسانی را به راستی مسلمان می داند که با پشتوانه و دستمایه ایمان و معرفت به جهاد و تلاش می پردازند. البته نگاه اسلام به عمل تنها جنبه کمی و فیزیکی آن نیست بلکه برخورداری از اخلاص و صداقت، روح عمل و عامل ارزش یافتن آن تلقی می شود.
اگر خلقت جن و انس برای عبادت بوده است، حقیقت این عبادت، بدون معرفت تحقق نخواهد یافت (طباطبایی، ج18، ص 394).
بنابراین میزان عمل گرایی دانش آموزان خود به عنوان یک شاخص می باشد. پیامبراسلام از سوی خدا مأمور می شود صریحاً اعلام کند که حرکت او و پیروانش بر مبنای بصیرت و روشن بینی است.

ادامه دارد......




نوع مطلب : مقالات تربیتی معلم اهری، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

سه شنبه 16 اسفند 1390 :: نویسنده : سعداله آریافر

مقاله زیربنا به درخواست تعدادی ازهمکاران دروبلاگ قرارداده می شود،امیداست که مورداستفاده قرارگیرد.خواهشمندم نظرات ومطالبتان را درج فرمایید.متشکرم.


اسلام به عنوان یک مکتب دارای نظام تربیتی خاص خود است. این نظام تمایزات اساسی با سایر نظامهای تربیتی دارد. تبیین عناصر این نظام شامل: هدف، برنامه، روش، ارزشیابی و ... مستلزم نظریه پردازی و استخراج این عناصر از متون و منابع معتبردینی است. همانند بعد آموزش بعد پرورش نیز نیازمند ابزارهایی جهت سنجش و ارزشیابی است که شاخص ها نیز نوعی از این ابزارها هستند. شاخص های تربیتی ریشه در اهداف تربیتی دارند چون شاخص ها ابزاری جهت رسیدن به اهداف اند.
هدف از پژوهش حاضر بیان شاخص های تربیتی است که از آیات قرآن کریم استخراج شده و می توان از آنها جهت بهبود، رشد و تعالی فعالیتهای تربیتی استفاده کرد.
براساس آیات قرآن کریم هدف از خلقت انسان، خداگونه شدن و عبد خدا بودن است یعنی هدف کلان تربیت، توحید و ادراک همراهی پیوسته و حضور مستمر حق است « هو معکم أینما کنتم» (علم الهدی، 1386، ص 104).
براساس یافته های پژوهش مجموعه شاخص ها و معیارهای تربیت اسلامی که از آیات قرآن استنباط می شود را می توان تحت سه مولفه فرایندهای ذهنی، رفتار و تمایلات دسته بندی کرد شاخص های ذیل هر مولفه عبارتند از: مولفه فرایندهای ذهنی شامل شاخص های: علم و دانش، تفکر و تعقل، معرفت و بصیرت، نقد و ارزیابی، مولفه رفتار شامل شاخص های: تعهد و مسئولیت شناسی اجتماعی، عمل گرایی، عفت و پاکدامنی، امر به معروف و نهی از منکر، عبادت، مولفه تمایلات شامل شاخص های: حب الهی، ولایت پذیری. اگرچه این شاخصها تحت سه مؤلفه دسته بندی شدند ولی بشدت با همدیگر مرتبط هستند. با اجرای این پژوهش امید است ابزاری مناسب در اختیار نهادها، سازمانهای آموزشی و مدارس قرار گیرد تا آنان را قادر به ارزیابی فعالیتهای تربیتی خود با توجه به اهداف بکند.

کلید واژگان:

تربیت اسلامی، مؤلفه، شاخص

مقدمه:

دستیابی به اهداف و آرمانهای تربیتی از نگرانیهای اصلی هر نظام آموزشی است. در نظام آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران به سبب ویژگی اسلامی آن، دستیابی به اهداف تربیت دینی از جایگاهی ویژه برخوردار است. در هر یک از دو بخش آموزش و پرورش همانطور که در هدف گذاری دقت می شود، باید شاخص های مناسبی نیز با توجه به اهداف انتخاب شود. بویژه در بخش تربیت که چون تربیت ما دینی است و هدف گذاری آن از متن دین است شاخص هایی که جهت رسیدن به اهداف در نظر گرفته می شود باید با هدفها تناسب کامل داشته باشد. با وجود فعالیتها و اقدامات تربیتی که هم اکنون در مدارس صورت می گیرد ولی ارزشیابی و بازخورد گیری بیشتر مربوط به بخش آموزش است. در این بخش از انواع ارزشیابی و شاخص های آموزشی جهت تعیین میزان تحقق اهداف آموزشی استفاده می شود و همین امر باعث شده کیفیت آموزش بیش از تربیت بهبود یابد، چرا که نوع خاصی از ارزشیابی در فعالیتهای تربیتی مورد استفاده قرار نگرفته و ارزشیابی از این فعالیتها بصورت صوری و بر اساس انتظارات اولیاء دانش آموزان یا قضاوتهای مدیران و مربیان تربیتی و ناظران انجام می گیرد. این امر باعث آسیبها و کاستی هایی در نظام حاکم بر آموزش و پرورش شده است از جمله: توجه بیش از حد به ظواهر امور و غفلت از حقایق، سطحی نگری در روشها و راهکارهای اصلاح و ارتقای تربیت دینی، انتظار نتایج سریع و فوری از تلاشها و اقدامات تربیتی، در محیطهای تربیتی بصورت تشکیلاتی برخورد کردن و بخشنامه های یکسان صادر کردن و .. (ذوعلم، 1380، ص 24).
این آسیبها نشان می دهد باید به مسائل آموزش و پرورش با دیدی جامعتر و سیستماتیک نگریست و توجه داشت که فعالیت بخش آموزش از سازمان به مقیاسی متفاوت بر فعالیت بخش پرورش اثر می گذارد و بر عکس (پارساییان و اعرابی، 1379، ص 14). در این راستا سؤالاتی مطرح می شود مانند : تا چه اندازه فعالیتهای تربیتی در سطح کلاس درس، مدرسه و نظام آموزشی از مطلوبیت برخوردار است؟
چگونه قوت یا ضعف نظامهای تربیتی را در مقایسه با یکدیگر می توان نمایان ساخت؟ و سوالاتی از این قبیل نشان می دهد که با ما علاوه بر پاسخگویی در بخش آموزش در بخش تربیت نیز باید پاسخگوی فعالیتهای انجام شده در مدارس باشیم. این امر زمانی معنا خواهد یافت که ما ارزشیابی جامعی از فعالیتهای تربیتی داشته، نواقص و کمبودهای تربیتی و فاصله ای که ما به لحاظ تربیتی تا وضعیت مطلوب و تعالی تربیتی داریم مشخص شده، بتوانیم با شفافیت در صدد رفع نواقص و بهبود کیفیت تربیت برآییم. بدین منظور نیازمند شاخص هایی هستیم که وضعیت تربیتی موجود را با آن شاخصها مورد ارزیابی قرار دهیم. در این پژوهش هدف ارائه این مؤلفه ها و شاخص های تربیتی است. این شاخص ها در هر یک از مکاتب تربیتی با توجه به دیدگاه آن مکتب نسبت به انسان و اهداف تربیتی تدوین می شود. بعنوان مثال در مکتب رفتار گرایی، هدف بررسی رفتار آشکار موجودات زنده است و انسان را نیز همچون دیگر موجودات زنده می دانند. لذا رفتار گرایان هدف از تعلیم و تربیت را کسب یا تغییر رفتارهای مختلف می دانند( سیف، 1372، ص 205). از طرف دیگر شناخت گرایان توجه خود را معطوف به فرایندهای ذهنی کرده اند. از دیدگاه اینان رفتار حاصل فرایندهای ذهنی است. در این دیدگاه روانشناسان توجه به وجه تمایز انسان از سایر حیوانات یعنی عقل، تفکر و سایر فرایندهای ذهنی کرده اند (سیف، 1372، ص 205). اما در این بین اسلام نظری متعادل و مابین این دو دیدگاه بیان می کند. پیامبران ابتدا گرایشهای فطری و حقیقت جویی را در انسانها بیدار می کردند سپس با دادن شناخت و معرفت به انسانها زمینه عمل آگاهانه را فراهم می کردند. یعنی هر سه مؤلفه (مقوله) گرایشها و تمایلات، شناخت و معرفت (فرایندهای ذهنی) و رفتار از نظر اسلام دارای اهمیت است. شناخت و تمایلات هر دو مقدمه رفتاراند، اگرچه که گرایشها به تنهایی نیز می تواند منجر به رفتار بشود ولی رفتار عالمانه فقط با شناخت و بصیرت ممکن است.
تربیت دراسلام: اهداف تعلیم و تربیت ناگزیر از نظریه ای درباره «انسان در جهان» و غایت زندگی و ارزش نهایی است که انسان باید در تمام زندگی خویش پی گیرد. چون انسان آفریده خداست پس غایت زیست انسانی می تواند فارغ از غایت آفرینش باشد و غایت آفرینش انسان لزوماً با غایت آفرینش جهان اختلاف و تعارضی ندارد بلکه مربوط و شاید یکسان باشد. قرآن نیز مقصد حرکت را صیرورت عالم و آدم بسوی خداوند معرفی می کند « الیه المصیر» و « الی الله المصیر» (علم الهدی، 1386، ص 139).
تربیت اسلامی نیز جهت الهی دارد و به تمام عوامل موثر در اندیشه، رفتار، جسم و روح انسان توجه دارد. تربیت از دیدگاه اسلام عبارتست از: « فراهم کردن زمینه ها و عوامل رشد و تکامل همه جانبه انسان و هدایت مسیر تکاملی او به سوی وجود کامل مطلق با برنامه ای منظم و سنجیده مبتنی بر اصول و محتوای از پیش تعیین شده. بنابراین تربیت فرایندی مداوم و پیوسته است که در تمام مراحل زندگی انسان موثر می باشد ( ابراهیم زاده، 1383، ص 35).
چون در این مقاله مجال بحث از تمام جنبه های تربیت اسلامی مانند تربیت عاطفی، سیاسی، اجتماعی، عقلانی، دینی و ... نمی باشد، از طرفی این جنبه ها را بطور کامل نمی توان از هم تفکیک کرد لذا جنبه هایی از تربیت که بیشتر مربوط به حوزه اخلاق و دین است را بررسی کرده و شاخصهای آن ارائه خواهد شد.
هدف تربیت اسلامی رساندن انسان به مقام قرب الهی از طریق تحقق بخشیدن به استعدادهای بالقوه و متوازن و متعادل بار آوردن انسان است که بتواند متخلق به اخلاق الهی و انبیاء و اولیاء شود ( ابراهیم زاده، 1383، ص 38).
بنابراین هدف کلی از تربیت «خداگونه شدن» و رسیدن به مرحله ای است که انسان محبوب و مرضی خداوند متعال شود. جهت رسیدن به این هدف کلان و اهداف تربیتی دیگر نیازمند ابزاری تحت عنوان شاخص ها هستیم. حال این سؤال مطرح می شود که آیا اساساً دستیابی و استخراج شاخص های تربیتی امکانپذیر است؟ و از چه منابعی و چگونه ؟

ادامه دارد.......





نوع مطلب : مقالات تربیتی معلم اهری، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

شنبه 22 بهمن 1390 :: نویسنده : سعداله آریافر

یکی از دبیرستان های تهران هنگام برگزاری امتحانات سال ششم دبیرستان

به عنوان موضوع انشا این مطلب داده شد که:

”شجاعت یعنی چه؟”

محصلی در قبال این موضوع فقط نوشته بود :

” شجاعت یعنی این ”

و برگه ی خود را سفید به ممتحن تحویل داده بود و رفته یود !
اما برگه ی آن جوان دست به دست دبیران گشته بود و
همه به اتفاق و بدون …استثنا به ورقه سفید او نمره ۲۰ دادند
فکر میکنید اون دانش آموز چه کسی می تونست باشه؟

!!!دکتر شریعتی!!!


 

ای آزادی من از ستم بیزارم ،از بند بیزارم، از زندان بیزارم، از باید بیزارم، از هر چه و هر که تو را در بند

می کشد بیزارم.ای آزادی کاش با تو زندگی می کردم، با تو جان می دادم، کاش در تو می دمیدم، در تو

 دم می زدم، در تو می خفتم، بیدار می شدم، می نوشتم، می گفتم، حس می کردم، بودم.

ای آزادی، مرغک پرشکسته زیبای من، کاش می توانستم تو را از چنگ سازندگان شب و تاریکی و

سرما،سازندگان دیوارها و مرزها و زندانها و قلعه ها رهایت کنم،کاش قفست را می شکستم و در هوای

 پاک بی ابر بی غبار بامدادی پروازت می دادم اما …     (دکترشریعتی)

 

بنقل ازوبلاگ مهندس پیری زاده





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

جمعه 21 بهمن 1390 :: نویسنده : سعداله آریافر

 

میلادپیامبررحمت(ص) وحضرت امام جعفرصادق(ع) همزمان با سی

وسومین سالگردآزادی ملت ایران اززیر یوغ استبدادواستکبار برهمگان

مبارکباد.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

شنبه 1 بهمن 1390 :: نویسنده : سعداله آریافر

رحلت جانسوزپیامبراکرم(ص)وشهادت مظلومانه تنهاترین سردار،امام

حسن مجتبی(ع)ونیز شهادت فخرایران زمین ،امام غریب،امام رضا(ع)

برتمام رهروان شان تسلیت باد.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

جمعه 30 دی 1390 :: نویسنده : سعداله آریافر

داستان زیر حکایتی است ازمحبت یک معلم که سرنوشت کودکی را تغییر داد. تقدیم به همه آموزگاران مهربان و دوست داشتنی . و با ذکر این جمله از ارد بزرگ که : آموزگاری ، عشق است چنین جایگاهی هیچگاه به دست غیر مباد .

 

در روز اول سال تحصیلى، خانم تامپسون معلّم کلاس پنجم دبستان وارد کلاس شد و پس از صحبت هاى اولیه، مطابق معمول به دانش آموزان گفت که همه آن ها را به یک اندازه دوست دارد و فرقى بین آنها قائل نیست.البته او دروغ می گفت و چنین چیزى امکان نداشت. مخصوصاً این که پسر کوچکى در ردیف جلوى کلاس روى صندلى لم داده بود به نام تدى استو دارد که خانم تامپسون چندان دل خوشى از او نداشت. تدى سال قبل نیز دانش آموز همین کلاس بود. همیشه لباس هاى کثیف به تن داشت، با بچه هاى دیگر نمی جوشید و به درسش هم نمی رسید. او واقعاً دانش آموز نامرتبى بود و خانم تامپسون از دست او بسیار ناراضى بود و سرانجام هم به او نمره قبولى نداد و او را رفوزه کرد.


 


امسال که دوباره تدى در کلاس پنجم حضور می یافت، خانم تامپسون تصمیم گرفت به پرونده تحصیلى سال هاى قبل او نگاهى بیاندازد تا شاید به علّت درس نخواندن او پی ببرد و بتواند کمکش کند.

معلّم کلاس اول تدى در پرونده اش نوشته بود: تدى دانش آموز باهوش، شاد و با استعدادى است. تکالیفش را خیلى خوب انجام می دهد و رفتار خوبى دارد. "رضایت کامل".

معلّم کلاس دوم او در پرونده اش نوشته بود: تدى دانش آموز فوق العاده اى است. همکلاسیهایش دوستش دارند ولى او به خاطر بیمارى درمان ناپذیر مادرش که در خانه بسترى است دچار مشکل روحى است.

معلّم کلاس سوم او در پرونده اش نوشته بود: مرگ مادر براى تدى بسیار گران تمام شده است. او تمام تلاشش را براى درس خواندن می کند ولى پدرش به درس و مشق او علاقه اى ندارد. اگر شرایط محیطى او در خانه تغییر نکند او به زودى با مشکل روبرو خواهد شد.

معلّم کلاس چهارم تدى در پرونده اش نوشته بود: تدى درس خواندن را رها کرده و علاقه اى به مدرسه نشان نمی دهد. دوستان زیادى ندارد و گاهى در کلاس خوابش می برد.

خانم تامپسون با مطالعه پرونده هاى تدى به مشکل او پى برد و از این که دیر به فکر افتاده بود خود را نکوهش کرد. تصادفاً فرداى آن روز، روز معلّم بود و همه دانش آموزان هدایایى براى او آوردند. هدایاى بچه ها همه در کاغذ کادوهاى زیبا و نوارهاى رنگارنگ پیچیده شده بود، بجز هدیه تدى که داخل یک کاغذ معمولى و به شکل نامناسبى بسته بندى شده بود. خانم تامپسون هدیه ها را سرکلاس باز کرد. وقتى بسته تدى را باز کرد یک دستبند کهنه که چند نگینش افتاده بود و یک شیشه عطر که سه چهارمش مصرف شده بود در داخل آن بود. این امر باعث خنده بچه هاى کلاس شد امّا خانم تامپسون فوراً خنده بچه ها را قطع کرد و شروع به تعریف از زیبایى دستبند کرد. سپس آن را همانجا به دست کرد و مقدارى از آن عطر را نیز به خود زد. تدى آن روز بعد از تمام شدن ساعت مدرسه مدتى بیرون مدرسه صبر کرد تا خانم تامپسون از مدرسه خارج شد. سپس نزد او رفت و به او گفت: خانم تامپسون، شما امروز بوى مادرم را می دادید.خانم تامپسون، بعد از خداحافظى از تدى، داخل ماشینش رفت و براى دقایقى طولانى گریه کرد. از آن روز به بعد، او آدم دیگرى شد و در کنار تدریس خواندن، نوشتن، ریاضیات و علوم، به آموزش "زندگی" و "عشق به همنوع" به بچه ها پرداخت و البته توجه ویژه اى نیز به تدى می کرد.

پس از مدتى، ذهن تدى دوباره زنده شد. هر چه خانم تامپسون او را بیشتر تشویق می کرد او هم سریعتر پاسخ می داد. به سرعت او یکى از با هوش ترین بچه هاى کلاس شد و خانم تامپسون با وجودى که به دروغ گفته بود که همه را به یک اندازه دوست دارد، امّا حالا تدى محبوبترین دانش آموزش شده بود.

یکسال بعد، خانم تامپسون یادداشتى از تدى دریافت کرد که در آن نوشته بود شما بهترین معلّمى هستید که من در عمرم داشته ام.

شش سال بعد، یادداشت دیگرى از تدى به خانم تامپسون رسید. او نوشته بود که دبیرستان را تمام کرده و شاگرد سوم شده است. و باز هم افزوده بود که شما همچنان بهترین معلمى هستید که در تمام عمرم داشته ام.

چهار سال بعد از آن، خانم تامپسون نامه دیگرى دریافت کرد که در آن تدى نوشته بود با وجودى که روزگار سختى داشته است امّا دانشکده را رها نکرده و به زودى از دانشگاه با رتبه عالى فارغ التحصیل می شود. باز هم تأکید کرده بود که خانم تامپسون بهترین معلم دوران زندگیش بوده است.

چهار سال دیگر هم گذشت و باز نامه اى دیگر رسید. این بار تدى توضیح داده بود که پس از دریافت لیسانس تصمیم گرفته به تحصیل ادامه دهد و این کار را کرده است. باز هم خانم تامپسون را محبوبترین و بهترین معلم دوران عمرش خطاب کرده بود. امّا این بار، نام تدى در پایان نامه کمى طولانی تر شده بود: دکتر تئودور استودارد.

ماجرا هنوز تمام نشده است. بهار آن سال نامه دیگرى رسید. تدى در این نامه گفته بود که با دخترى آشنا شده و می خواهند با هم ازدواج کنند. او توضیح داده بود که پدرش چند سال پیش فوت شده و از خانم تامپسون خواهش کرده بود اگر موافقت کند در مراسم عروسى در کلیسا، در محلى که معمولاً براى نشستن مادر داماد در نظر گرفته می شود بنشیند. خانم تامپسون بدون معطلى پذیرفت و حدس بزنید چکار کرد؟ او دستبند مادر تدى را با همان جاهاى خالى نگین ها به دست کرد و علاوه بر آن، یک شیشه از همان عطرى که تدى برایش آورده بود خرید و روز عروسى به خودش زد.

تدى وقتى در کلیسا خانم تامپسون را دید او را به گرمى هر چه تمامتر در آغوش فشرد و در گوشش گفت: خانم تامپسون از این که به من اعتماد کردید از شما متشکرم. به خاطر این که باعث شدید من احساس کنم که آدم مهمى هستم از شما متشکرم. و از همه بالاتر به خاطر این که به من نشان دادید که می توانم تغییر کنم از شما متشکرم.

خانم تامپسون که اشک در چشم داشت در گوش او پاسخ داد: تدى، تو اشتباه می کنى. این تو بودى که به من آموختى که می توانم تغییر کنم. من قبل از آن روزى که تو بیرون مدرسه با من صحبت کردى، بلد نبودم چگونه تدریس کنم.                                

                                                                       ازوبلاگ یک دبیرفیزیک

                                                  





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

سه شنبه 27 دی 1390 :: نویسنده : سعداله آریافر

به کلینیک خدا رفتم تا چکاپ همیشگی ام را انجام دهم،فهمیدم که بیمارم......

خدا فشار خونم را گرفت،معلوم شد که لطافتم پایین آمده

زمانی که دمای بدنم سنجیده شد دماسنج 40درجه اضطراب نشان داد.

تست ضربان قلب نشان داد که به چندین گذرگاه عشق نیاز دارم،تنهایی سرخرگهایم را مسدود کرده بود.....

وآنها دیگر نمی توانستند به قلب خالی ام خون برسانند.

به بخش ارتوپدی رفتم چون بر اثرحسادت زمین خورده بودم وچندین شکستگی پیدا کرده بودم......دیگر نمی توانستم با دوستانم باشم وآنها را درآغوش بگیرم.

فهمیدم که مشکل نزدیک بینی هم دارم ،چون نمی توانستم دیدم را از اشتباهات اطرافیانم فراتر ببرم.

زمانی که از مشکل شنوایی ام شکایت کردم معلوم شد که مدتیست که صدای خداوند را آنگاه که در طول روز با من سخن می گوید نمی شنوم.....

خدای مهربان برای همه ی این مشکلات به من مشاوره رایگان دادومن به شکرانه اش تصمیم گرفتم از این پس تنها از داروهایی که در کلمات راستینش برایم تجویز کرده است استفاده کنم :

·     هر روز صبح یک لیوان قدردانی بنوشم

·     قبل از رفتن به محل کار یک قاشق آرامش بخورم

·     هر ساعت یک کپسول صبر،یک فنجان برادری و یک لیوا ن فروتنی بنوشم

·     زمانی که به خانه برمیگردم به مقدار کافی عشق بنوشم

·     زمانی که به بستر می روم دو عدد قرص وجدان آسوده بخورم

امیدوارم خداوند نعمتهایش را بر همه سرازیرکند:

رنگین کمانی به ازای هر طوفان

لبخندی به ازای هر اشک

دوستی فداکار به ازای هر مشکل

نغمه ای شیرین به ازای هر آه

و اجابتی نزدیک به هر دعا...

                                                              ازوبلاگ یک دبیرفیزیک





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

جمعبندی نتایج تحقیقات ونظر نگارنده

باجمع بندی نتایج تحقیقات فوق وسایرپژوهشهای انجام شده عوامل موثر درعدم استقبال گسترده معلمان دراقدام پژوهی را میتوان چنین جمعبندی کرد:

1-انگیزه معلمان برای انجام پژوهش درعمل پایین بوده واحساس نیازی به اقدام پژوهی نمی بینند.این مسئله باایجادانگیزه های علمی،مادی ومعنی میتواندحلشده وانگیزه معلمان رادراین عمل تقویت نماید.

2-اطلاعات علمی معلمان درباره اقدام پژوهی درسطح پایینی قرارداردواین نشانگر عدم کارایی دوره های ضمن خدمت پژوهش درعمل ازطرف ادارات آموزش وپرورش است.بنظرنگارنده این  قبیل دوره ها ابتدا باید برای معلمان علاقمند باتحصیلات بالا برگزارشود وسپس باارائه گزارشهای اقدام پژوهی این آموزش دیده ها علاقه معلمان دیگرنیز برای شرکت دراین دوره ها واستفاده کردن از راهکارهای علمی پژوهش درعمل تقویت می یابدونیزباید ازاساتیدی استفاده کرد که علاوه بر داشتن اطلاعات علمی ومدارج بالا به فن معلمی نیزمسلط بوده وایجادانگیزه نماید.

3-عدم وجود تشویق های مادی ومعنوی نیز یکی دیگر ازعوامل این پژوهشها است.متاسفانه عامل تشویق مادی درآموزش وپرورش یکی از عوامل بسیار موثر درانجام کارهای علمی میباشد.فلذا باید مسئولان امر ازاین راهکار برای گسترش پژوهش درعمل دربین معلمان بهره برند.

4-اکثر گزارشات اقدام پژوهی غیرواقعی بوده وحاصل تراوشهای ذهنی نگارنده هستندواین امر باعث میشود که کسانی که به فن داستان پردازی مسلط بوده ومی توانندرویاهای خودرا برروی کاغذ بیاورندموفق ترجلوه نموده وجزءمعلمان پژوهنده بحساب آیند.پس باید  نظارت کافی  برتمام مراحل اقدام پزوهی انجام گیرد تا کسانی بعنوان معلم پژوهنده معرفی شوند که واقعا تحقیق انجام داده ومشکلی ازمشکلات کلاس درسی خودرا حل نمایند.

5-عدم وجود ارتباط بین پژوهشگران وصاحبان آثاراقدام پژوهی باعث فقدان انگیزه برای پژوهشگران تازه کارمیگردد.ایجادباشگاه اقدام پژوهان جهت سهولت ارتباط بین پژوهشگران ونیز ایجاد سایت اقدام پژوهی وبانک اطلاعات اقدام پژوهی برای ارتباط معلمان پژوهشگر باتجربیات سایرمعلمان وآشنایی بیشتر بافنون اقدام پژوهی وجلوگیری از پژوهشهای تکراری بسیارموثرخواهدبود.

6- اقدام‌پژوهی در آموزش و پرورش با برخی از موانع و تنگناهای دیگر از جمله مدیریت متمرکز، سلسله مراتب و بوروکراسی اداری و الزام به تبعیت از قوانین و مقررات و محدودیت در تفویض اختیار، تراکم وظایف و مسوولیت های اجرایی کارکنان آموزشی و اداری، پراکندگی یافته های پژوهشی، عدم اطلاع رسانی مناسب نتایج اقدام پژوهی به معلمان  مواجه می باشد.

نتیجه گیری

علاوه برراهکارهایی که درسطورفوق آمد،بنظرنگارنده روشهای دیگری نیزبرای ایجادانگیزه به معلمان وگذرازموانع اقدام پژوهی وجودداردازجمله: که طرح و تصویب مسأله اقدام پژوهی در شورای معلمان، برگزاری همایش‌های اقدام پژوهی، اجرای برنامه "هر مدرسه یک اقدام پژوهی مشارکتی" ، اختصاص امتیاز ویژه در ارزشیابی مدارس به طرح های اجرا شده، تاکید بر حل مسائل مدارس خاص از طریق اقدام پژوهی، اختصاص ساعات موظف معلمان به حل مسائل آموزشی و تربیتی دانش آموزان خود از طریق اقدام پژوهی و تبیین استراتژی اقدام پژوهی معلمان و مدارس توسط شورای تحقیقات استان ها در یک برنامه کوتاه مدت و میان مدت از آن جمله می باشد.

 

 

 

 

منــــابـــع

 

=فــــارســــی:

-امام جمعه،محمدرضاومحمودسعیدی رضوانی،1381،پژوهش حین عمل رویکردی نودرآموزش ضمن خدمت معلمان،تهران،فصلنامه تعلیم وتربیت،شماره4،زمستان81وبهار82.

-دیوئی،جان،1369منطق:تئوری تحقیق،ترجمه علی شریعتمداری،چاپ دوم،تهران،انتشارات دانشگاه تهران.

-ساکی،رضا،1383،اقدام پژوهی:راهبردی برای بهبودآموزش وتدریس،انتشارات پژوهشکده تعلیم وتربیت،چاپ اول.

-صدیق میرعظیمی،سکینه،1386،بررسی تاثیر دوره های آموزشی اقدام پژوهی بررویکرد معلمان به پژوهش،تهران،رشدمعلم،شماره208،فروردین1386.

-قاسمی پویا،اقبال،1380،راهنمای علمی پژوهش درعمل،تهران،پژوهشکده تعلیم وتربیت.

-قاسمی پویا،اقبال،1382،راهنمای معلمان پژوهنده،تهران،نشراشاره،چاپ سوم.

-گویا،زهرا،1372،تاریخچه تحقیق عملی وکاربردآن درآموزش،فصلنامه تعلیم وتربیت،تهران،پژوهشکده تعلیم وتربیت،شماره36 

=انگلیســــی:

-Eileen Frrance.2001.Themes in education.action research.Northeast and island Regional educational Laboratory at Brown university.

-C.G.short& K.smith(Eds).1993.Teachers are researchers.Reflection and action.mewark.DE:International Reading Association.

-Mc Farland.K.P&stasell.J.C.1993 .Historical perspectives.InL.Patterson.C.M.santa.

-Noffke.S.E& Stevenson.R.B.(Eds)1995.Educational action research:Becoming partically critical.new York:Teachers college press.

-Watts.H.1995.When teachers Are researchers teaching improwes.Journal of staff Development.





نوع مطلب : مقالات تربیتی معلم اهری، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

جمعه 23 دی 1390 :: نویسنده : سعداله آریافر

کاروان می آید ازشهردمشق

برسرخاک شه سلطان عشق

کاروان باخودرباب آورده است

بهراصغرشیروآب آورده است

کاروان آمدولی اکبرنداشت                                        

ام لیلا شبه پیغمبرنداشت                                                

کاروان آمدولی شاهی نبود

بربنی هاشم دگر ماهی نبود.

اربعین حسینی برتمام رهروان وعزاداران آنحضرت تسلیت باد.

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

مراحل اقدام پژوهی

باتوجه به تعاریفی که محققان مختلف درزمینه اقدام پژوهی ارایه کرده اند،بالطبع مراحل مختلفی نیز برای این نوع تحقیق درنظر گرفته اندکه بدلیل تعدد پیشنهاد مراحل،ازاطاله کلام خودداری شده وبه یک نمونه اشاره می شود.آیلین فرانس معتقداست دردرون تمام تعاریف اقدام پژوهی چهارمفهوم پایه وجوددارد:توانکمندسازی شرکت کنندگان،همکاری ازطریق مشارکت،کسب دانش وتغییرات اجتماعی.ساختارپژوهش درعمل بنظر او شامل پنج مرحله میباشد:1)شناسایی محدوده مشکل یامسئله2)جمع آوری وسازماندهی داده ها3)تفسیرداده ها4)اقدام مبتنی برداده ها5)انعکاس یافته ها(ferrance،2001 ).

كرت لوین واضع واژه «پژوهش در عمل » آن را متشكل از چهار مرحله ی برنامه ریزی ، اقدام مشاهده و تأمل و تفكر می داند كه باید در بستری حلزونی تكرار شوند (گویا ، 1372 ).

مراحل پژوهش در عمل به طور كلی شامل سه مرحله ی :

الف- تشخیص

ب- اجرا

پ- ارزیابی و عرضه است ( قاسمی پویا، 1380 ) .

برای سنجش عمل در زمان اجرا می توان با استفاده  از ابزار های زیر اطلاعات لازم را جمع آوری  كرد.

الف- پرسشنامه

ب- یادداشت های روزانه معلم

پ- مصاحبه

ت- فرم های مشاهده

علاوه بر این ابزار ها همكاران، متخصصان آگاه و اولیای دانش آموزان نیز می توانند در زمان اجرا و تجربه كردن ، معلم را یاری كنند تا كار خود را مورد ارزیابی قرار دهد.

پژوهش حین عمل را از نظر حیطه عمل و تأثیر آن می توان به سه گونه ی:

 الف- محقق معلم ،

ب- پژوهش حین عمل مشاركتی

پ- پژوهش حین عمل مدرسه گستر تقسیم كرد(امام جمعه ،سعیدی رضوانی ، 1381 ).

در گونه اول (محقق معلم ) ، بر ایجاد تغییرات در یك كلاس توسط فرد معلم تأكید می شود . در نوع دوم (مشاركتی ) حیطه ی تغییرات شامل چند كلاس مثلا كلاس های یك پایه است- و در نوع سوم ، بهبود كل مدرسه با همكاری همه ی كاركنان مدرسه مورد نظر است .پژوهش حین عمل مدرسه گستر ، در واقع شكل جامع تر پژوهش حین عمل مشاركتی است . در ادامه به بعضی از این اهداف و مزایا اشاره می شود.

 

تاریخچه آماری ازبرنامه معلم پژوهنده درایران

در ایران نیز بعد از پیروزی انقلاب شكوهمند اسلامی بویژه ازسال1375موضوع اقدام پژوهی مورد توجه مسئولین آموزش و پرورش قرار گرفته و مسئولیت این مهم را به پژوهشكده تعلیم و تربیت واگذار نموده است وپژوهشكده تعلیم و تربیت برنامه اجرائی آن راتحت عنوان برنامه معلم پژوهنده هر ساله به سازمان های آموزش و پرورش استانها ابلاغ می نماید.

     آمار و ارقام این سالها نشان می دهد كه موضوع معلم پژوهنده مورد استقبال نسبتا خوبی از سوی معلمان واقع شده است. از 914 نفر معلمانی كه در سال 75 درسطح كشور در این عرصه فعالیت می كردند در سال 83 به 24800 نفر رسیده است(اداره كل روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش، 1384).

به نظر می رسد این فعالیت (اقدام پژوهی ) با توجه به كوتاه بودن عمرخود از رشد قابل قبولی، به لحاظ كمیت برخودار است این رشد، شاید متاثر از سیاستهای آموزش وپرورش باشد كه روش اقدام پژوهی را با هدف تجهیز معلمان با این روش، دربرخورد با مسایل آموزش وپرورش تبلیغ می نماید به همین منظوركلاس های آموزش اقدام پژوهی را در تمامی شهر هایی كه كلاس های ضمن خدمت در آن فعال بوده است دایر كرده است.از 9810نفر فرهنگیانی كه در سال 1380در كلاس های مذكور شركت كرده بودن این رقم در سال 1383 بالغ بر 195639 نفر گردیده است(اداره كل روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش، 1384).

از میان 195639 نفر از معلمان آموزش دیده درسطح کشوردرسال 1383تنها 24800 نفر دارای گزارش اقدام پژوهی بوده اند و از آن میان نیز تنها 836 گزارش اقدام پژوهی مورد تأیید داوران پژوهشكده تعلیم و تربیت قرار گرفته است(اداره كل روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش، 1384).

بدلیل جلوگیری ازاطاله کلام بحث درمورد اقدام پژوهی را دراین قسمت بپایان برده ودرقسمت بعدی به تحقیقاتی اشاره خواهدشد که درسالهای گذشته درمورد عوامل موثر دراقدام پژوهی معلمان انجام شده اند.

 

عوامل موثر برعدم استقبال معلمان ازاقدام پژوهی

درتحقیقی که آقای محسن باجلان جهت پایان نامه کارشناسی ارشددانشگاه شهیدبهشتی درسال 1385درباره معلمان شهربروجرد انجام داده است به نتایج زیررسیده است:ازدیدگاه معلمان عوامل آموزشی،مالی،سازمانی،فردی وفرهنگی اجتماعی ازموانع اقدام پژوهی بحساب می آیند.

درپژوهش دیگری که آقای میرشفیعی دراستان مازندران انجام داده است نتایج قابل تاملی بدست آمده است: نتایج این تحقیق نشان می دهد تنها 1/23 درصد از معلمین از روش اقدام پژوهی اطلاعات كافی داشته و 9/76 درصد از آنان اطلاعاتی پایین تر از حد انتظار دارند. اگرچه تفاوت بین میزان آگاهی فرهنگیان آموزش دیده با فرهنگیانی كه آموزش ندیده اند معنادار می باشد ولی هر دو گروه مذكور نمراتی پایین تر از حد نصاب یعنی حداقل نمره 12 را كسب نمودند و همین طور بین میزان آگاهی فرهنگیان زن و مرد و نیز بین میزان آگاهی فرهنگیانی كه دارای تحصیلات فوق لیسانس و بالاتر هستند در مقایسه با فرهنگیانی كه دارای تحصیلات فوق دیپلم و لیسانس هستند تفاوت معنادار است و از طرف دیگر بیشتر از 50درصد آزمودنی ها به ترتیب عدم اشتیاق استاد به موضوع اقدام پژوهی،عدم توانایی آنان درایجاد آمادگی معلمان پژوهنده دراجرای طرح های اقدام پژوهی،پایین بودن توان علمی مدرسین درس پژوهش در عمل،نحوه ارزیابی از میزان یادگیری معلمان پژوهنده توسط استاد و كافی و مفید نبودن منابع معرفی شده و تكالیف را به عنوان مهمترین موانع اجرایی برنامه معلم پژوهنده یاد نمودند.

درتحقیق دیگری که درشهراصفهان به روش پرسشنامه ای جهت ارائه به دانشکده علوم تربیتی وروانشناسی دانشگاه اصفهان توسط امیرحسین رضایی کمال آباد انجام گردیده است این نتایج بدست آمده است: پاسخ دهندگان در میان موانع موجود اقدام پژوهی, «ضعف در قدردانی معنوی از معلمان پژوهشگر», «كمبود مشاوران پژوهشی مجرّب و متخصص برای راهنمایی و رفع اشكالات پژوهشی معلمان» و «پژوهش محور نبودن تصمیمات آموزشی» را به عنوان مهمترین موانع اقدام پژوهی شناخته اند.

خانم سکینه صدیق میرعظیمی درمقاله ای باعنوان:بررسی تاثیردوره های اقدام پژوهی(معلم پژوهنده)بررویکرد معلمان به پژوهش که درمجله رشدمعلم،فروردین1386بچاپ رسیده است نتایج زیررا اخذنموده است:

1-بین گذراندن دوره‏های آموزشی اقدام‏پژوهی،جنسیت، سنوات خدمت و طول دوره‏های آموزشی اقدام‏پژوهشی معلمان و میزان شناخت از پژوهش،رابطه‏ی معنی‏داری وجود دارد.

2.بین گذراندن دوره‏های آموزشی اقدام‏پژوهی،جنسیت و طول دوره‏های آموزشی اقدام‏پژوهی معلمان و میزان علاقه به‏ انجام دادن پژوهش،رابطه‏ی معنی‏داری وجود دارد.

3.بین میزان تحصیلات،رشته‏ی تحصیلی معلمان و میزان‏ شناخت آنان از پژوهش،رابطه معنی‏داری وجود ندارد.

4.بین سنوات خدمت،میزان تحصیلات و رشته‏ی تحصیلی‏ معلمان و میزان علاقه به پژوهش،رابطه‏ی معنی‏داری وجود ندارد.

ادامه دارد.............





نوع مطلب : مقالات تربیتی معلم اهری، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

مقاله زیررا برای شرکت درمسابقه هفته پژوهشسال1390 که ازطرف اداره آموزش وپرورش اهربرگزارشده بودتهیه وارائه کرده ام. امیدکه دوستان بامطالعه خودنظرات مناسبی برای تکمیل این مقاله ارائه فرمایند.


چکیده:مقاله حاضر درباره علل وعوامل موثر درعدم استقبال گسترده ازاقدام پژوهی توسط معلمان است.ابتدا اشاره ای مختصر به اقدام پژوهی وتعاریف آن ومراحل انجام این نوع پژوهش شده سپس بااستناد به گزارشات تحقیقات انجام شده عوامل موثر براقدام پژوهی بررسی گردیده ودرآخر جمع بندی گزارشات ونظر نگارنده دراین مورد خواهد آمد.

کلیدواژه:اقدام پژوهی،معلم پژوهنده ،آموزش وپرورش

مقدمــه

آموزش و پرورش به خاطر اینكه با انسان سروكاردارد از مهم‌ترین حوزه‌هایی است كه پژوهش در آن لازم است. به خاطر پیچیده بودن مسائل مربوط به اندیشه‌ انسان، تحقیق و پژوهش دارای پیچیدگی‌های خاصی است و دقت زیادی را می‌طلبد. بنابراین جهت ارتقاء كیفیت تعلیم و تربیت و اثربخشی آموزشی بایستی مهارت‌ها و توانمندی‌های لازم در معلمان تقویت شود و لازمه این امر مهم مجهز نمودن معلمان به بینش علمی و انجام پژوهش می‌باشد تا اینكه معلمان تولید اندیشه نمایند و از آن در جهت بهبود وضع كلاس درس و مدرسه استفاده‌های لازم را به عمل آورند. آموزش و پرورش پژوهش ویژه خود را می‌طلبد كه محور اساسی آن باید تغییر و تحول در كلاس درس و جریان یاددهی و یادگیری باشد. مسلماً معلمان نقش اساسی در این نوع از پژوهش‌ها ایفا می‌كنند و باید تلاش كرد ضمن بهره جستن از همه روشهای تحقیق، ساز و كارهای پژوهش‌های كلاسی و پژوهش ضمن عمل را تدارك دید(قاسمی پویا، 1382).دراین مقاله ابتدا تعاریفی از اقدام پژوهی ازدیدگاه اهالی این فن ارائه گردیده ،سپس درمورد موانع ومحدودیتهای اقدام پژوهی وعلل عدم استقبال گسترده وچشمگیرمعلمان ازاین طرح بحث خواهدگردید.

تعاریف اقدام پژوهی:

قبل ازهرسخنی باید بیان شود که اقدام پژوهی بانامهای:پژوهش درعمل ویا پژوهش ضمن عمل نیز مطرح گردیده است.

   اصطلاح پژوهش در عمل ترجمه انگلیسی action research می‌باشد.این اصطلاح چند سالی است كه تحت عنوان اقدام پژوهی یا پژوهش عملی توسط برخی از اساتید كشورمان مطرح شده است (قاسمی پویا، 1382).

از نظر مك نیف (mc niff) و همكارانش اقدام پژوهی عبارتند از: نوعی پژوهش كارور (practioner research) است كه می‌تواند به شما كمك كند تا در هر جایی كه مشغول كار هستید وظایف شغلی خود را به نحو بهتری انجام دهید .به زبان ساده پژوهش كارور بدین معناست كه پژوهش توسط خود افراد و ضمن كارشان صورت می‌گیرد (همان منبع).

پژوهش درعمل فرآیندی است که درآن شرکت کنندگان تمرین های آموزشی خودرا بطورسیستماتیک وبادقت بااستفاده ازتکنیک های پژوهش بررسی می کنند(watts،1985).

پژوهش درعمل بطورخاص اشاره دارد به پرسشهای منظم معلم باقصداینکه پژوهش درآینده اعمال وواکنشهای شخص را تغییردهد.این پژوهش برروی دانش آموزان ودرمدرسه ایست که معلم درآن کارمی کند وپرسشها ومشکلاتی که درمورد مسائل آموزشی پیش میاید(ferrance،2001 ).

در یك جمع‌بندی كلی از تعاریف ارائه شده توسط پژوهشگران اقدام پژوهی عبارت است از نوعی تحقیق كه توسط خود افراد درگیر در یك مساله و برای حل یا كاهش آن انجام می‌گیرد .عمل محور اساسی در این نوع تحقیق است.به این معنا كه شخص یا افراد عمل خود را در حین كار و فعالیت مورد پژوهش قرار می‌دهند .در این روش هم پژوهشگر درگیر موضوع پژوهش است و هم موضوع پژوهش مربوط به عمل فعلی پژوهشگر است (قاسمی پویا، 1384).

مروری برپیشینه اقدام پژوهی

ظهور اقدام پژوهی به عنوان یك رویكرد مستقل پژوهشی عموماً به فعالیت جان دیویی در دهه بیست  و فعالیت كورت لوین و گرین وود در دهه چهل نسبت داده می‌شود كه به صورت مشخص از عنوان و فعالیت آن در حل مسائل اجتماعی و سازمانی استفاده شده است و یا برخی دیگر تحركات در حوزه تربیت معلم و فلسفه آموزش و پرورش را در دوره‌ای خاص در تقویت استفاده از این رویكرد موثر قلمداد نموده‌اند و عده‌ای نیز ورود آن به آموزش و پرورش را همزمان با كوشش‌های كری و مارین در كالج دانشگاه كلمبیا در سال 1949 می‌دانند(ساكی، 1383). "کورت لوین"که یک روانشناس اجتماعی ومعلم بود درطول دهه 1940درآمریکا پژوهش درعمل را توسعه داد(McFarland،1993 ).روش اودوره ای بودکه شامل الگوی برنامه ریزی غیرخطی،مشاهده وواکنش درمقابل تغییرات درشرایط اجتماعی بود(Noffke،1995).کورت لوین پژوهش درعمل را بعنوان مجموعه ای ازچرخه حل مسئله برای بهبود سازمان تعریف کرد،یک تحقیق منظم درزمینه تلاش های متمرکز برای بهبود بخشیدن به کیفیت سازمان مدرسه وعملکردآن(ferrance،2001 ).و اما رویكرد اقدام پژوهی در تحقیق آموزشی بوسیله خیزش و حركت اجتماعی تحت عنوان معلم پژوهنده در فاصله سال‌های (1970-1960) پذیرفته شده .بدین ترتیب كه معلم به عنوان كسی كه در شناسایی مشكل و یافتن راه حل ، شایسته‌ترین فرد می‌باشد .در جریان اقدام پژوهی قرار می‌گیرد(قاسمی پویا، 1382) .گویا دوره زوال و كم‌توجهی به كاربرد اقدام پژوهی در تحقیقات آموزشی را اواخر دهه 1950 ذكر می‌كند (گویا1372). دلیل همراهی رویكرد اقدام پژوهی با ساختار حرفه‌ای معلم، توجه عملی تعداد بی‌شماری از معلمان به اقدام پژوهی در حل مسائل آموزش و تدریس است.بدون آنكه این رویكرد را بصورت مستقل و در چارچوب مدون امروزی در مكتبی فرا گرفته باشند.در واقع بینش علمی كه بنیاد حرفه معلمی را در برمی‌گیرد و از رهگذر دانش‌های متعدد مورد نیاز آموزش و تدریس شكل می‌پذیرد، بیش از هر موضوع دیگری هدایت كننده فعالیت‌های معلمان برای حل مسائل و مشكلات در فرایند یاددهی-یادگیری است كه اقدام پژوهی به دنبال آن می‌باشد.بنابراین شروع جریان اقدام پژوهی را باید با ساختار حرفه‌ای معلم دانست.ساندرز و مك كاتچن معلمی را یك كار عملی و معلم را یك كارورز بازتابی (reflective practitioner) می‌دانند .تدریس احتیاج به بازتاب دائم بر روی عمل دارد.بنابراین رویكرد اقدام پژوهی به عنوان محصولی از بینش علمی معلم و فعالیتی انفكاك ناپذیر از شخصیت حرفه‌ای وی در نظر گرفته می‌شود كه با غلبه بر موانع رویارویی وی در انجام فعالیت یاددهی-یادگیری به بار می‌نشیند (ساكی، 1383).

پیش فرضهای اقدام پژوهی

ایده استفاده ازاقدام پژوهی به پیش‏فرضها و شرایط مناسب برای اقدام پژوهی:

بنظر واتز.اچ مفروضات اقدام پژوهی عبارتند از:

1-معلمان اصول کار برروی مشکلاتشان را خودشان برای خود شناسایی می کنند.

2-زمانی که بررسی وارزیابی کار معلمان ومدیران مورد تشویق قرارمی گیرند،آنها موثرتر می شوند وراهکارهای متفاوتی درنظرمی گیرند.

3-معلمان ومدیران بوسیله کارمشترک به یکدیگر کمک می کنند.

4-کارباهمکاران به معلمان ومدیران درتوسعه حرفه ای خود کمک می کنند(watts،1985 )

علاوه بر پیش‏فرضهای فوق،شرایط مساعد دیگری برای اقدام پژوهی می‏توان منظور داشت که به‏طور خلاصه شامل موارد زیر است:معلمان شرکت‏کننده در طرح اقدام پژوهی باید به ضرورت آشنایی با فنون پایه پژوهشی‏ اعتقاد داشته باشند،فرصت لازم برای نوآوری در نظام آموزشی فراهم باشد،نظام آموزشی‏ "طرحی نو در انداختن‏"را ترغیب کند؛در نظام آموزشی باید فرصت فراهم باشد تا اندیشه‏های نو مورد آزمایش قرار گیرد؛معلمان شرکت‏کننده در طرح اقدام پژوهی با فرایند پویایی گروهی آشنا باشند.به این سان،چنانچه گروهی از معلمانی که شرایط یادشده برای آنان فراهم است،دربارهء یک مسأله مشترک از طریق اقدام پژوهی به پژوهش بپردازند،می‏توانند به نتایج زیر دست‏ یابند:

الف)به مشخص کردن‏"موقعیت نامعین‏"نایل شوند و مشکل موردنظر را رفع کنند.

ب)با روشهای نو آشنا شده و از این طریق،ضمن خدمت به آموزش مستمر خود بپردازند.

ج)نوآوریها و شیوه‏های نوین آموزشی را با سهولت در میان معلمان اشاعه دهند.

د)ارتباط بیشتری میان معلمان و پژوهشگران آکادمیک فراهم آورند(دیویی،1369).





نوع مطلب : عبارتهای كوتاه معلم اهری، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

یکشنبه 27 آذر 1390 :: نویسنده : سعداله آریافر

تصور کنید بانکی دارید که در آن هر روز صبح ۸۶۴۰۰ تومان به حساب شما واریزمیشود و تا آخر شب فرصت دارید تا همه پولها را خرج کنید. چون آخر ووقت حسابخود به خود خالی میشود. در این صورت شما چه خواهید کرد؟هر کدام از مایک چنین بانکی داریم: بانک زمان. هر روز صبح، در بانک زمان شما ۸۶۴۰۰ثانیه اعتبار ریخته میشود و آخر شب این اعتبار به پایان میرسد. هیچ برگشتینیست و هیچ مقداری از این زمان به فردا اضافه نمیشود

ارزش یک سال را دانش‏آموزی که مردود شده، میداند.
ارزش یک ماه را مادری که فرزندی نارس به‏ دنیا آورده، میداند
.
ارزش یک هفته را سردبیر یک هفته‏ نامه میداند
.
ارزش یک ساعت را عاشقی که انتظار معشوق را میکشد،

ارزش یک دقیقه را شخصی که از قطار جا مانده،
و ارزش یک ثانیه را آنکه از تصادفی مرگبار جان به در برده، میداند....

 

((بنقل ازوبلاگ استاداحمداکبری))





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

جمعه 25 آذر 1390 :: نویسنده : سعداله آریافر

حضرت امام علی(علیه السلام)

لَو سَکَتَ الجاهِلُ ما اختَلَفَ النّاسُ

اگر نادان خاموشی می گزید

مردم دچار اختلاف نمی شدند.

بحارالانوار،ح87،ص81





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

یکشنبه 20 آذر 1390 :: نویسنده : سعداله آریافر

 گویند در زمانهای دور پسری بود که به اعتقاد پدرش هرگز نمی توانست بادستانش کار با ارزشی انجام دهد. این پسر هر روز به کلیسایی در نزدیکی محل زندگی خود می رفت و ساعتها به تکه سنگ مرمر بزرگی که در حیاط کلیسا قرارداشت خیره می شد و هیچ نمی گفت. روزی شاهزاده ای از کنار کلیسا عبور کرد وپسرک را دید که به این تکه سنگ خیره شده است و هیچ نمی گوید. از اطرافیان در مورد پسر پرسید. به او گفتند که او چهار ماه است هر روز به حیاط کلیسامی آید و به این تکه سنگ خیره می شود و هیچ نمی گوید.

شاهزاده دلش برای پسرک سوخت. کنار او آمد و آهسته به او گفت:
«
جوان، به جای بیکار نشسستن و زل زدن به این تخته سنگ، بهتر است برای خود کاری دست و پا کنی و آینده خود را بسازی

پسرک در مقابل چشمان حیرت زده شاهزاده، مصمم و جدی به سوی او برگشت و درچشمانش خیره شد و محکم و متین پاسخ داد: «من همین الان در حال کار کردن هستم!» و بعد دوباره به تخته سنگ خیره شد.

شاهزاده از جا برخاست و رفت. چند سال بعد به او خبر دادند که آن پسرک از آن تخته سنگ یک مجسمه با شکوه از حضرت داوود ساخته است. مجسمه ای که هنوز هم جزو شاهکارهای مجسمه سازی دنیا به شمار می آید. نام آن پسر «میکل آنژ» بود!

قبل از شروع هر کار فیزیکی بهتر است که به اندازه لازم در موردش فکر کرد. حتی اگر زمان زیادی بگیرد.

                         بنقل ازوبلاگ استاداحمداکبریwww.ahladakfari180.persianblog.com





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

جمعه 18 آذر 1390 :: نویسنده : سعداله آریافر

کوه بلندی بود که لانه عقابی با چهار تخم، بر بلندای آن قرار داشت.
یک روز زلزله ای کوه را به لرزه در آورد و باعث شد که یکی از تخم ها از دامنه کوه به پایین بلغزد.
بر حسب اتفاق آن تخم به مزرعه ای رسید که پر از مرغ و خروس بود.
مرغ و خروس ها می دانستند که باید از این تخم مراقبت کنند و بالاخره هم مرغ پیری داوطلب شد تا روی آن بنشیند و آن را گرم نگهدارد تا جوجه به دنیا بیاید.

یک روز تخم شکست و جوجه عقاب از آن بیرون آمد.
جوجه عقاب مانند سایر جوجه ها پرورش یافت و طولی نکشید که جوجه عقاب باور کرد که چیزی جز یک جوجه خروس نیست. او زندگی و خانواده اش را دوست داشت اما چیزی از درون او فریاد می زد که تو بیش از این هستی. تا این که یک روز که داشت در مزرعه بازی می کرد متوجه چند عقاب شد که در آسمان اوج می گرفتند و پرواز می کردند. عقاب آهی کشید و گفت: ای کاش من هم می توانستم مانند آنها پرواز کنم.
مرغ و خروس ها شروع کردند به خندیدن و گفتند: تو خروسی و یک خروس هرگز نمی تواند بپرد.
اما عقاب همچنان به خانواده واقعی اش که در آسمان پرواز می کردند خیره شده بود و در آرزوی پرواز به سر می برد.
اما هر موقع که عقاب از رویایش سخن می گفت به او می گفتند که رویای تو به حقیقت نمی پیوندد و عقاب هم کم کم باور کرد.
بعد از مدتی او دیگر به پرواز فکر نکرد و مانند یک خروس به زندگی ادامه داد و بعد از سالها زندگی خروسی، از دنیا رفت.

تو همانی که می اندیشی، هرگاه به این اندیشیدی که تو یک عقابی به دنبال رویا هایت برو و به یاوه های مرغ و خروسهای اطرافت فکر نکن.

                                                                                                                             گابریل گارسیا مارکز





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

یکشنبه 13 آذر 1390 :: نویسنده : سعداله آریافر

 

ای شده مجنون خدا السلام 

 شاهرگ خون خدا السلام
 
ای شده سرشار دلم از غمت

باز محرم شد و دل محرمت
 
هست نگاه نگران همه

سوی تو ای دسته گل فاطمه
 

تاسوعا وعاشورای حسینی تسلیت باد
 





نوع مطلب : عبارتهای كوتاه معلم اهری، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

جمعه 11 آذر 1390 :: نویسنده : سعداله آریافر

میخواهم  بگویم ......

فقر  همه جا سر میکشد .......

فقر ، گرسنگی نیست ، عریانی  هم  نیست ......

فقر ، چیزی را  " نداشتن " است ، ولی  ، آن چیز پول نیست ..... طلا و غذا نیست  .......

فقر  ،  همان گرد و خاکی است که بر کتابهای فروش نرفتهء یک کتابفروشی می نشیند ......

فقر ،  تیغه های برنده ماشین بازیافت است ،‌ که روزنامه های برگشتی را خرد میکند ......

فقر ، کتیبهء سه هزار ساله ای است که روی آن یادگاری نوشته اند .....

فقر ، پوست موزی است که از پنجره یک اتومبیل به خیابان انداخته میشود .....

فقر ،  همه جا سر میکشد ........

                    فقر ، شب را " بی غذا  " سر کردن نیست ..

                  فقر ، روز را  " بی اندیشه"   سر کردن است

                                                                                                دکترعلی شریعتی


حالا خوب فکرکنیم ببینیم آیا فقیرهستیم یانه!!!



نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

دوشنبه 7 آذر 1390 :: نویسنده : سعداله آریافر
فرارسیدن ماه محرم،ماه پیکارباظلم وپیروزی عدالت وحقیقت برتمام همکاران عزیز تسلیت باد.



نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

روش پژوهش

دراین مطالعه بمنظور بررسی ارتباط بین متغیرهای موردمطالعه ازابزارهای زیر استفاده شد:

1) مقیاس سنجش افسردگی بک: این مقیاس شامل21 جنبه ازعلایم جسمانی وروانی افسردگی است که 15سوال درباره علایم روانی و6سوال دررابطه با علایم جسمانی افسردگی می باشد.هرسوال دراین مقیاس دارای چهارگزینه  وهرگزینه باعددی مشخص شده است.این مقیاس درجات مختلف افسردگی راازخفیف تابسیارشدید تعیین می کند.حداکثرمقیاس بک63 است.یعنی فردی که این نمره را درمقیاس بیاورد میزان افسردگی وی برمبنای تشخیص مقیاس صددرصداست.

2)آزمون تفکرمنطقی وغیرمنطقی: این آزمون باتوجه به پیش فرضهای آلبرت آلیس درموردطرزتفکرمنطقی وغیرمنطقی تهیه شده است.پرسشنامه سنجش طرزتفکر آزمودنی ها که مبتنی بر یازده پیش فرض آلیس درموردطرزتفکرمیباشد ودرحال حاضرمورداستفاده قرار میگیردبراساس همین پیش فرضها ساخته شده است.تعدادسوالات این آزمون25سوال است وبراساس مقیاس لیکرت شماره گذاری می شود، به این صورت که سوالاتی که طرزتفکرمنطقی رامی سنجند به کاملادرست نمره5،درست نمره4،نمی دانم نمره3،غلط نمره2 وکاملاغلط نمره1 داده می شود وبه سوالاتی که طرزتفکرغیرمنطقی راارزیابی میکند عکس شیوه فوق نمره گذاری می شود.دراین آزمون نمره بالانشانگرطرزتفکرمنطقی ونمره پایین نشانگرطرزتفکرغیرمنطقی است.

جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه دانش آموزان دبیرستانی وپیش دانشگاهی شهرستان اهربودندکه درسالتحصیلی89-88 تحصیل می نمودند که تعدادآنها6055 نفربود.بمنظورانتخاب نمونه ای معرف جامعه آماری بااستفاده ازجدول مورگان برای تعیین حجم نمونه،361پرسشنامه ازهرنوع ازابزار پژوهش تکثیر ودربین دانش آموزان باشرایط مندرج درجدول1 توزیع گردید.

 

 

 

    پایه تحصیلی

    تعداددرجامعه

درصددرجامعه ونمونه

  تعداددرنمونه

 اول دبیرستان

   1393  نفر

       23%

     83نفر

 دوم دبیرستان

    1547نفر

       26%

      94نفر

 سوم دبیرستان

    1332نفر

         22%

    79نفر

پیش دانشگاهی

    1783نفر

          29%

      105نفر

       کــل

    6055نفر

         100%

     361نفر

 

 

 

 

نتایج پژوهش

1-نتایج این مطالعه نشان دادکه دانش آموزان مورد مطالعه درصورت داشتن تفکرات غیر منطقی میزان بسیاربالایی ازافسردگی رادارند.درحقیقت ارتباط این دومتغیر ارتباطی معنادار بوده وضریب همبستگی بین طرزتفکرغیرمنطقی وافسردگی عدد بسیاربالای89/0 رانشان میدهد.

2-همچنین یافته ها حاکی ازوجود تفاوت معنادار درمتغیر جنسیت بودند .بدین معنی که دختران باکنترل متغیر پایه تحصیلی ازمیزان بالایی ازتفکرمنطقی برخورداربوده وافسردگی کمتری رانشان میدهندواین موضوع درمورد پسران باهمان کنترل مقادیرکمتری ازتفکرمنطقی وبیشتری ازافسردگی را ازخودنشان می دهد،پس متغیرجنسیت عامل موثری دراین تحقیق است.

3- نتیجه دیگراین پژوهش این بودکه دانش آموزان درپایه های بالاتر، طرزتفکرمنطقی تری داشته وازافسردگی کمتری برخوردارهستند وبه اینصورت ثابت می شودکه عامل سن وپایه تحصیلی عاملی موثر دراین پژوهش است.

4-البته متغیرهای دیگری نظیر طبقه خانوادگی،محیط زندگی و...نیزدرارتباط بین این متغیرها موثربوده ومی تواند نتایج بدست آمده دراین تحقیق را تغییردهند که این خود تحقیق وپژوهش دیگری را   می طلبد.

منـــــــــابـــــع

 

-فارسی

- مایرز؛ آموزش‌تفکرانتقادی، ترجمه‌ خدایار ‌اردبیلی‌، انتشارات سمت، چاپ اول، تهران، ١٣٧٤

- سلیمانپور، غلامعلی؛ نقش تفکر انتقادی در آموزش، مجله اطلاعات علمی، سال دوازدهم ، شماره ٨

- حسینی، افضل السادات؛ ویژگی‌های تفکر خلاق‌، مجله کیهان فرهنگی‌، شماره ١٤٠، اسفند ١٣٧٦.

- یعسوبی، محمدرضا؛ آموزش شیوه های فکر کردن، مجله گزارش کامپیوتر، شماره ١٣٧، تابستان ١٣٧٦.

- آزور،فتاح؛ اثربخشی آموزش مهارتهای زندگی برکاهش علایم افسردگی دانش آموزان،پایان نامه،1385

- صاحب قلم،فرح؛بررسی ارتباط بین میزان ونوع تفکرات غیرمنطقی وافسردگی،پایان نامه، 1375

- -شریعتمداری، علی؛ چند مبحث اساسی در برنامه‌ریزی درسی، انتشارات سمت، 1375

- شریعتمداری، علی؛ نقد و خلاقیت در تفكر؛ تهران: مركز نشر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.1380

- سیف، علی‌اكبر ؛ روانشناسی پرورشی (روانشناسی یادگیری و آموزش)؛تهران: آگاه.1379

-شفیع آبادی،عبدالله و ناصری،غلامرضا؛ نظریه های مشاوره و روان در مانی ،تهران،مرکز نشر دانشگاهی،1375.

-انگلیسی

-Ed Beckham, Ph.D. and Cecilia Beckham, L.C.S.W., B.C.D. A Personal Guide to Coping

Chapter 3--Coping with Negative Thinking, Page 1- 2004

-Loacker,G,& others;Analysis & communication at Alverno: An approach to critical thinking,Milwaukee:Alverno Production ,1984

 

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :



( کل صفحات : 14 )    ...   2   3   4   5   6   7   8   ...   
درباره وبلاگ


اهر شهری درشمال غربی ایران دراستان آذربایجانشرقی ومرکز منطقه کهن ارسباران است.بنده آریافر دبیر آموزش وپرورش ومدرس دانشگاه هستم.افتخارمن معلم بودنم است وتمام تلاشم را برای بهره وری هرچه بیشتر کلاسهای درسی انجام داده وخواهم داد.تحصیلاتم فوق لیسانس علوم تربیتی بوده وحوزه مطالعاتی ام مدیریت آموزشی وروانشناسی تربیتی است.هرچه خواهم یافت دراین وبلاگ خواهم آورد به این شرط که شماهم قدم برچشمانم گذاشته مطالعه کرده واشکالاتم راگوشزد فرمایید تاشاید "دست دردست هم دهیم به مهر میهن خویش راکنیم آباد"انشاءاله

مدیر وبلاگ : سعداله آریافر
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی

فال حافظ