تبلیغات
یادداشت های یك معلم اهری - شاخص های تربیتی دراسلام(4)

شاخص های تربیتی دراسلام(4)

نویسنده : سعداله آریافر شنبه 20 اسفند 1390 09:06 ب.ظ  •    ارسال شده در: مقالات تربیتی معلم اهری

شاخص تعهد و مسولیت شناسی اجتماعی: منظور از تعهد و مسولیت شناسی اجتماعی این است که دانش آموزان پس از آموزش بتوانند در جامعه اظهارنظر، ایفای نقش و انتقاد سازنده کنند و مهارتهای اجتماعی، همچنین روحیه گروه گرایی دانش آموزان در پی آن حس همکاری و مشارکت تقویت شود (سلطانی، 1380، ص 245).
ازمهمترین شاخص های تربیت اسلامی، احساس وظیفه در برابر جامعه و توجه به تعهد و مسولیت اجتماعی است. « و المؤمنون و المؤمنات بعضهم اولیاء بعض یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر» (توبه، آیه 71) امر به معروف و نهی از منکر که برخاسته از رابطه برادری اسلامی و ولایت متقابل اعضای جامعه است و ضرورت حفظ و حراست از حدود الهی در جامعه که در آیات فراوانی از قرآن کریم ذکر شده است، اهمیت این شاخص را نشان می دهد. اسلام نه تنها فرد را برای خود و در مقابل خداوند مسؤول و متعهد می داند، بلکه فرد را از نظر اجتماع هم مسؤل و متعهد می داند. امر به معروف و نهی از منکر همین است که ای انسان تو تنها از نظر شخصی و فردی در برابر ذات پروردگار مسئول نیستی تودرمقابل اجتماع خویش هم مسولیت و تعهد داری (مطهری، 1361، ص 66).
با نگاهی بر آیات زیر روشن می شود که انفاق و تأمین مایحتاج نیازمندان آن هم بدون منت و آزار روحی به آنان، اصلاح بین مردم در منازعات و اختلافات و توجه به یتیمان و افراد بدون سرپرست از مصادیق دیگر این شاخص مهم است که در آیات قرآن بر روی آن تأکید شده است.
« یا ایها الذین آمنو لا تبطلوا صدقاتکم بالمن والاذی ...» (بقره، آیه 264)
« انما المؤمنون إخوه فاصلحوا بین اخویکم» (حجرات، آیه 10) و « و اذا حضر القسمه اولوا القربی و الیتامی و المساکین فارزقوهم منه» ( نساء آیه 8)
نقد و بررسی: هر یک از مکاتب تربیت در گذشته و حال هدفهایی برای فرایند تعلیم و تربیت معرفی می کنند. در مقاله به دو مکتب مهم روانشناسی، مکتب رفتار گرایی و شناخت گرایی اشاره شد. به نظر رفتار گرایان هدف تعلیم و تربیت کسب رفتارهای مختلف است و پدیده های دیگر روانشناختی از جمله احساس، ادراک، اندیشه و سایر فرایندهای ذهنی را در پرتو رفتارآشکار مورد بحث و بررسی قرار می دهند. به همین جهت این روانشناسان یادگیری را تغییر در رفتار تعریف می کنند (سیف، 1372، ص 205).
محدودیت این دیدگاه آن است که توجهی به ذهن و فرایندهای آن و تمایلات،علائق و انگیزه در دانش آموزان ندارد و تنها بر اساس رفتارهای شخص در مورد ذهن یا نگرش او قضاوت می کند. از جمله محاسن این دیدگاه آن است که چون رفتار قابل مشاهده و عینی است، با آزمونها و مشاهده به راحتی می توان رفتار فرد را اندازه گیری کرد.
شناخت گرایان، رفتار را به صورت وسیله یا سر نخی برای استنباط و استنتاج پدیده های شناختی یا آنچه در ذهن انسان می گذرد مورد توجه قرار می دهند. برخلاف رفتار گرایان برای شناخت گرایان رفتار آشکار فرد مورد توجه نیست بلکه علاقه آنها بیشتر معطوف به فرایندهای ذهنی است که به اعتقاد آنان رفتار ناشی از آنهاست. از این رو هدف تعلیم و تربیت برای شناخت گرایان تغییرات حاصل در فرایندهای درونی و ذهنی شخص است نه ایجاد تغییر در رفتارهای آشکار او (سیف، 1372، ص 206).
این روانشناسان اگر چه به فرایندهای ذهنی که یکی از مبانی اصلی شکل گیری رفتار است توجه دارند ولی از تمایلات و علائق غافل شده اند. از طرفی فرایندهای ذهنی به راحتی قابل سنجش و اندازه گیری نیستند. مکتب اسلام از جهتی مشابه رفتارگرایان و شناخت گرایان و از جهتی با آنان متفاوت است. چون اسلام به رفتارهای دینی و فرایندهای ذهنی توجه داشته و این دو را با تمایلات و انگیزه ها نیز آمیخته می کند. تأملی در روش تربیتی پیامبر اسلام مؤید این مطلب است. ایشان در سنین پایین که شروع تربیت دینی است و استفاده از استدلال عقلانی (شناخت) ممکن نیست، به جای تکیه بر برهان و استدلال ابتدا بر عمل تکیه می کردند و با مهربانی و لطافت کلام، مردم را قلباًٌ به دین متمایل می کردند و قبل از بحث و گفتگو درباره دین، فلسفه و فواید آن دعوت به اقامه نماز می کردند (یعنی عمل توأم با ایجاد علاقه و انگیزه) و سپس باب بحث و گفتگو را می گشودند (سعیدی، 1382، ص 105).
استدلال عقلی و اقامه برهان اگرچه می تواند بعد شناختی دین (اعم از شناخت خداوند، جهان، انسان و معاد و ...) را بهبود بخشد و به استحکام آن کمک کند اما به تنهایی دانش آموزان را به انجام دادن عمل و تکالیف دینی و التزام به بایدهای دین ملزم نمی کند. اگرچه عقل، شناخت و معرفت پشتوانه محکمی برای از بین بردن تردیدهای دینی است و از دینداری احساسی و تقلیدی و بسیاری از آسیبهای دینداری پیشگیری می کند اما استدلالی عمل کردن دلیل بر وجود انگیزه درونی برای عمل نیست. لذا مربیان باید ابتدا با فراهم کردن محیط مناسب و ارائه الگوهای تربیتی و ایجاد عادات نیک و بیدار کردن فطرتها زمینه تربیت دینی را فراهم کنند و سپس برای فراهم شدن آیه های اعتقادی و از میان بردن تردیدها و پرهیز از دینداری سطحی دانش آموزان به مباحث عقلی و اقامه برهان بپردازند. بنابراین آنچه رفتار را شکل می دهد تنها لایه ها و فرایندهای ذهنی فرد که ناشی از علم و دانش اوست نیست بلکه هم معرفت و شناخت و هم علاقه، انگیزه و تمایل به انجام کار رفتار فرد را شکل می دهد. به عبارت دیگر مجموع فعالیتهای روانی، احساسات، افکار (ذهنی) و عواطف اند که رفتار و کردار هر فرد نمودار و ترجمان آن فعالیتهاست. آیات و روایات نیز این مطلب را تأیید می کند.
از نظراسلام انسان علاوه بر غرایزحیوانی مشترک، دارای ویژگیهای مختص، نظیر حقیقت جویی، فضیلت خواهی، زیبایی طلبی، جامعه گرایی و خداپرستی است که اصالتاً و فطرتاً در نهاد وی نهفته است. همچنین خداگرایی و تعلق قلبی به ماورای طبیعت به ویژه دین فطری و ذاتی انسان است « فطره الله التی فطر الناس علیها» (روم، آیه 30). بنابراین گرایشهای ویژه انسان فطری و اصیل است و این ادعا ریشه و هسته محوری معارف اسلام است (مطهری، 1369، ص 240).
کمال انسان رابطه خاصی با نیت (انگیزه انجام عمل) که برخاسته از این گرایشهاست دارد.
در روایات آمده است « إنما الاعمال بالنیات» همانا قوم عمل به نیت و انگیزه هاست (شانه چی، 1380، ص 35).
نیت عبارتست از انگیزه آگاهانه که در تحقق فعل تأثیر دارد. از این رو گرایش، انگیزش و تمایلها از ابعاد مهم شخصیت انسان است و نقش بنیادین در رفتار دارد. تعلیم و تربیت می تواند با تنظیم این گرایشها، ترجیح مهمترین آنها و نیز تقویت گرایشهای عالی انسانی و فطرت الهی در راه تربیت انسان کامل گام بر دارد.
همچنین روایات ما بیانگر آن است که شناخت و عمل در کنار هم مفیدند و امام علی (ع) می فرمایند: « از ایمان راه به سوی کارهای شایسته برده می شود و از کارهای شایسته راه بسوی ایمان (ایمان و عمل لازم و ملزوم یکدیگرند) و با ایمان است که علم و معرفت آباد می شود (ری شهری، 1377، ج1، ص 359). یا در روایت دیگر پیامبر اکرم (ص) می فرمایند: « ایمان گفتاری است که به زبان رانده شود و عملی که صورت پذیرد و شناخت به وسیله خردها» (ری شهری، 1377، ج1، ص 362).
نیز در برخی روایات ما از عمل بدون شناخت نکوهش شده است. امام علی (ع) می فرمایند: « در عبادتی که با شناخت توأم نباشد، خیری نهفته نیست» ( ری شهری، 1377، ج7، ص 3415).
امام سجاد (ع) نیز همین سخن را چنین بیان کرده اند: « هیچ عبادتی جز با شناخت ارزش ندارد» در اسلام آنقدر علم و علماء ارزشمنداند که حتی نگاه کردن به چهره عالم هم عبادت شمرده شده است» ( ریشهری، 1377، ج1، ص 3423).
در مجموع می توان گفت فرایندهای ذهنی (شناخت و معرفت) و انگیزه و تمایل به انجام عمل،مهمترین عوامل موثر در شکل
گیری رفتاراند. هرچه شناخت و معرفت بیشتر شود حب الهی و گرایشهای اصیل و فطری در انسان قویتر شده و انسان را به سوی عمل صالح می کشاند نمود عینی تربیت در رفتار است بنابراین اگر بخواهیم دانش آموزان ما تربیت اسلامی داشته باشند، باید بر زیر بناهای رفتار یعنی معرفت و تمایلات و حب الهی تأکید کرد البته این به معنی آن نیست که توجهی به رفتار نکنیم.
تربیت مبتنی براسلام مثلثی است که سه ضلع آن رفتار، فرایندهای ذهنی (معرفت و شناخت) و تمایلات و انگیزه هاست. هرسه ضلع این مثلث جهت تربیت لازم و مکمل یکدیگر بوده و جهت آنها هم به سمت توحید و یگانگی خداوند است. شاخص های ارائه شده تحت این سه مؤلفه قرار گرفته و در زیر نشان داده شده است.
عمل و رفتار
-تعهد و مسئولیت شناسی اجتماعی
-عمل گرایی
-عفت و پاکدامنی
-امر به معروف و نهی از منکر
-عبادت
فرایندهای ذهنی
-علم و دانش
-تفکر و تعقل
-معرفت و بصیرت
-نقد و ارزیابی
گرایشها و تمایلات
-حب الهی
-ولایت پذیری
عینیت خارجی این شاخصها امری است نسبی که همواره قابلیت رشد و تعمیق خواهد داشت. البته هر چه ابزارها و تجربه های علمی بشر درباره راهکارهای تحقق این شاخص ها بیشتر شناخته و بکار گرفته شود، تعمیم و تحقق آن عملی تر خواهد شد.

پیشنهادها و توصیه های کاربردی :

-مدیران آموزشی در وهله اول باید متخصص تعلیم و تربیت، معلم و مربی باشند و به جای کنترل آگاهی به پرورش آگاهی ها و تربیت و آماده سازی دانش آموزان بپردازند.
-شناسایی فزاینده مدیریت و مدیران آموزشی بعنوان ابزاری برای تحقق هدفهای تربیتی
-باید برنامه ریزی های تربیتی بر اساس باورهای ارزش مدار و بر مبنای دین اسلام صورت گیرد.
-برنامه ریزی جهت افزایش نقش تربیتی خانواده و همکاری فعال مدرسه با خانواده در انجام ارزیابی تربیتی
-انجام تحقیقات کاربردی تربیتی در آموزش وپرورش
-مؤلفه ها و شاخص های ارائه شده طی یک یا چند پژوهش دیگرعملیاتی شود.
-افزایش ارتباط متقابل اولیاء با متخصصان علوم تربیتی و عالمان دینی جهت اصلاح برخی نگرشهای غلط تربیتی.
منابع فارسی:

قرآن کریم
امام علی (ع) نهج البلاغه، ترجمه محمد دشتی(1378)، قم: مؤسسه تحقیقاتی امیرالمؤمنین(ع)
ابراهیم زاده، عیسی (1383) فلسفه تربیت (رشته علوم تربیتی)، تهران: دانشگاه پیام نور
استونر،جیمزای.اف.فری من. آر.ادوارد، گیلبرت.
دانیل آر (1995) مقدمه ای بر مدیریت، مدیریت در قرن بیست و یکم، برنامه ریزی، ترجمه علی پارساییان و سید محمد اعرابی (1379)، تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی
اعرافی، علیرضا و همکاران (1380) مجموعه مقالات همایش تربیت در سیره و کلام امام علی (ع)، تهران: تربیت اسلامی
الراغب الاصفهانی، ابوالقاسم حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، تحقیق و ضبط محمد سید گیلانی، المکتبه المر تضویه، تهران: ص 184.
بازرگان، عباس (1374) ارزشیابی آموزشی، تهران: سمت
جوادی آملی، عبدالله (1380) تفسیر موضوعی قرآن، ج12، قم: اسراء
حق شناس و همکاران (1383) فرهنگ معاصر هزار انگلیسی -فارسی، تهران: فرهنگ معاصر ذو علم، علی (1380) شاخص های تربیت دینی از نگاه قرآن کریم، قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
سجادی،سید مهدی (1384) تبیین و ارزیابی رویکرد عقلانی به تربیت دینی، فصلنامه نوآوری های آموزشی، ش 11
سعیدی، محمود و کیانی نژاد، عذر (1382).
بررسی عوامل تأثیرات نامطلوب درس بینش اسلامی، نشر محراب قلم
سلطانی، ایرج (1380) ارائه الگوی پویای ارزیابی رشد اجتماعی و مسئولیت پذیری دانش آموزان، فصلنامه مدیریت در آموزش و پرورش شماره های 39، 38، 37 و 40 ص 272-246
سیف،علی اکبر (1383) اندازه گیری، سنجش و ارزشیابی آموزشی، تهران: نشر دوران
سیف، علی اکبر (1383) روانشناسی تربیتی، تهران: نشر آگاه
شانه چی، کاظم (1380) علم الحدیث و درایه الحدیث، قم: دارالحدیث
شعبانی، حسین (1382) مقدمات برنامه ریزی آموزشی، تهران: رشد
علم الهدی، جمیله (1386) اهداف تعلیم و تربیت در اسلام، تهران: موسسه پژوهش و برنامه ریزی
عمید، حسن (1363) فرهنگ عمید، تهران امیر کبیر
کاردان و همکاران (1382) فلسفه تعلیم و تربیت، ج1، تهران: سمت
مشایخ، فریده (1379)، دیدگاههای نو در برنامه ریزی آموزشی، تهران: سمت
مطهری ، مرتضی (1378) ولاء ها و ولایتها، قم: صدرا
مطهری، مرتضی (1367) جاذبه و دافعه امام علی (ع)، قم: صدرا
مطهری، مرتضی (1380) ده گفتار، قم: صدرا
مطهری، مرتضی (1361) مجموعه آثار شهید مطهری، ج5، قم: صدرا
مطهری، مرتضی (1367) انسان کامل، قم: صدرا
محمدی ری شهری، محمد (1377)، میزان الحکمه، ترجمه حمیدرضا شیخی، ج1، قم: دارالحدیث
محمدی ری شهری، محمد (1377)، میزان الحکمه، ترجمه حمیدرضا شیخی، ج7، قم: دارالحدیث
منابع عربی:
کلینی رازی، محمد (1365)
الکافی، ج1،تهران: دارالکتب الاسلامیه
مجلسی،محمدباقر (1404) بحارالانوار، ج 27، بیروت: موسسه دارالوفاء
طباطبایی،محمد حسین (1362) المیزان فی تفسیر القرآن، ج1
طباطبایی،حسین (1362) المیزان فی تفسیر القرآن، ج5.
طباطبایی، محمد حسین (1362) المیزان فی تفسیر القرآن، ج18
Encyclopedia of educational re search (1992):vol2, N, Y:Macmillan Publishing comp.
ERIC:Data_Base:(1998_1992):search on: component sindicators.
UNESCO:Data)_Base (2003_2000) search on: Quantitative
Qualitative Indicators.
1-مائده
2-اسراء آیه 70
3-تین آیه 4
4-indicator
5-Component
6-اذله علی المؤمنین
7-و بالوالدین احسانا
8-بگو پروردگارا علم مرا بیفزا
9-آیا کسانی که می دانند با کسانی که نمی دانند برابراند؟
10-ای کسانی که ایمان آورده اید اطاعت کنید از خداوند و رسول او و صاحبان امر از ایشان
11-ولایت از آن خداوند بر حق است.
12-از امام صادق (ع)، بحارالانوار، ج27، ص 95
13-کسانی که ایمان آورده اند شدیدترین حب شان به خداوند است.
14-مردان و زنان مؤمن یکدیگر را امر به نیکیها و نهی از بدیها می کنند
15-ای کسانی که ایمان آورده اید صدقات خود را با منت و اذیت باطل نکنید.
16-همانا مؤمنان برادر یکدیگراند پس بین برادران خویش را اصلاح می کنند
17-اگربه هنگام تقسیم ارث خویشاوندان و یتیمان و مستمندان حضور داشته باشند چیزی از اموال به آنها بدهید.
18-فطرت خداوند که فطرت انسانها هم بر اوست .
19-پیامبر اکرم (ص) فرمود: نگریستن به چهره عالم عبادت است.
منبع:نشریه کوثر،شماره 32



آخرین ویرایش: - -

پنجشنبه 15 آذر 1397 11:53 ب.ظ

Cheers, An abundance of posts!

tadalafilo cialis 20 mg cut in half cialis australian price cialis usa cost legalidad de comprar cialis cialis ahumada cialis 20mg preis cf cialis diario compra enter site 20 mg cialis cost canadian discount cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 04:24 ق.ظ

Many thanks. Excellent information.
generic cialis review uk cialis alternative cialis bula overnight cialis tadalafil cialis flussig price cialis wal mart pharmacy cialis 20 mg purchasing cialis on the internet estudios de cialis genricos sialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 10:48 ق.ظ

You explained it very well!
cialis dose 30mg no prescription cialis cheap cialis italia gratis we like it safe cheap cialis cialis great britain i recommend cialis generico cialis 5 effetti collaterali cialis price thailand cialis price in bangalore cialis wir preise
سه شنبه 13 آذر 1397 11:21 ب.ظ

Thanks a lot, Great information!
cialis taglich cialis online look here cialis order on line cialis manufacturer coupon acquistare cialis internet cialis prezzo di mercato order cialis from india cialis uk next day cialis 20mg prix en pharmacie how to purchase cialis on line
جمعه 9 آذر 1397 11:56 ب.ظ

Thanks a lot! I enjoy it!
generic low dose cialis buy brand cialis cheap click now cialis from canada cialis 20mg prix en pharmacie cialis generico postepay pastillas cialis y alcoho cialis 20mg cialis en mexico precio side effects for cialis generic cialis at the pharmacy
جمعه 9 آذر 1397 12:21 ب.ظ

Nicely put, Cheers.
acquistare cialis internet tadalafil generic dosagem ideal cialis cialis vs viagra cialis pills order cialis from india acquistare cialis internet cialis online holland cialis super acti i recommend cialis generico
جمعه 9 آذر 1397 12:52 ق.ظ

Tips effectively used!.
cialis en 24 hora legalidad de comprar cialis generic cialis cialis tablets for sale cialis 200 dollar savings card cialis tablets for sale generic low dose cialis we like it cialis price generic cialis at the pharmacy cialis online
پنجشنبه 8 آذر 1397 01:30 ب.ظ

You suggested that exceptionally well.
generic cialis at walmart cost of cialis per pill cialis for sale in europa how to purchase cialis on line cialis for sale south africa try it no rx cialis brand cialis generic prescription doctor cialis cialis 20 mg best price miglior cialis generico
پنجشنبه 8 آذر 1397 01:08 ق.ظ

Regards! Numerous info.

cialis patent expiration generic cialis at walmart we choice free trial of cialis acquistare cialis internet tadalafil acheter cialis kamagra only now cialis for sale in us cialis farmacias guadalajara does cialis cause gout we choice free trial of cialis
پنجشنبه 19 مهر 1397 01:35 ق.ظ

Amazing loads of great advice.
levitra vardenafil 20mg buy levitra levitra prices buy levitra online levitra 10 mg prezzo levitra generic levitra buy levitra 10mg levitra 20 mg
سه شنبه 10 مهر 1397 01:25 ق.ظ

Good forum posts. Thank you!
generic cialis at walmart acheter cialis kamagra cialis savings card buy online cialis 5mg cialis lilly tadalafi cialis generic wow look it cialis mexico cialis billig cialis usa cost generic cialis levitra
سه شنبه 27 شهریور 1397 01:34 ب.ظ

Wonderful forum posts. Thank you.
cialis for sale cialis generique 5 mg get cheap cialis cialis 10mg prix pharmaci cialis flussig cialis rezeptfrei cialis kaufen cialis 5 mg click here to buy cialis we choice cialis uk
پنجشنبه 15 شهریور 1397 01:15 ق.ظ

This is nicely said! .
cost of cialis per pill opinioni cialis generico cialis 50 mg soft tab cialis online cialis diario compra cialis for bph cialis for sale how to purchase cialis on line generic cialis review uk cialis coupon
سه شنبه 13 شهریور 1397 05:24 ب.ظ

Superb material. Thank you.
canada medications cheap drugs for sale usa order canadian prescriptions online Canadian Pharmacy USA Northwest Pharmacy canadian prescriptions online serc 24 mg canadian prescriptions online canadian pharmacy online 24 online canadian pharmacies online pharmacy
سه شنبه 13 شهریور 1397 02:38 ق.ظ

Amazing lots of useful information!
buy cheap viagra generic online buy cheap viagra canada buy female viagra online online pharmacy viagra uk viagra 100mg buy viagra uk pharmacy can i buy viagra over the counter generic viagra online usa buy generic viagra no prescription where to get viagra prescription
دوشنبه 12 شهریور 1397 07:07 ب.ظ

Regards, I enjoy it.
cialis online holland generic cialis in vietnam cialis professional from usa cipla cialis online generico cialis mexico cialis professional from usa cialis pills in singapore only here cialis pills dosagem ideal cialis cialis australian price
دوشنبه 12 شهریور 1397 12:35 ق.ظ

Cheers. I like this!
cialis authentique suisse does cialis cause gout cialis online nederland cialis online napol cialis 5 mg schweiz only best offers cialis use generic cialis tadalafil generic cialis in vietnam generic cialis tadalafil wow look it cialis mexico
یکشنبه 11 شهریور 1397 11:47 ق.ظ

Whoa plenty of good information.
venta cialis en espaa cialis generico lilly callus cialis 50 mg soft tab weblink price cialis deutschland cialis online tesco price cialis cost of cialis per pill achat cialis en europe cialis daily
سه شنبه 23 مرداد 1397 02:42 ق.ظ

You actually reported this adequately!
generic viagra uk pharmacy where can i get viagra prescription buy viagra no prescription uk viagra professional order viagra online without prescription buying cheap viagra buy viagra pharmacy buy viagra cheap online buy viagra online without prescription with overnight delivery cheap viagra uk
یکشنبه 21 مرداد 1397 08:56 ب.ظ

Very good info. Many thanks.
canada discount drugs cialis trusted tabled cialis softabs cialis generico online cialis tadalafil cialis generico milano safe dosage for cialis order cialis from india generic cialis 20mg tablets wow cialis 20 deutschland cialis online
دوشنبه 7 خرداد 1397 01:47 ق.ظ

Kudos! An abundance of forum posts.

opinioni cialis generico free cialis prezzo di cialis in bulgaria generic cialis pill online cialis 20mg cialis official site cialis bula online cialis generic cialis 20mg uk cialis 5 mg buy
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 03:00 ق.ظ

Kudos. Excellent information!
buy cheap cialis in uk prescription doctor cialis venta de cialis canada cialis herbs buy cialis online legal generic cialis pill online cialis for sale south africa does cialis cause gout cialis manufacturer coupon viagra vs cialis vs levitra
جمعه 7 اردیبهشت 1397 06:21 ب.ظ

You actually mentioned this terrifically.
generic cialis at walmart are there generic cialis precios cialis peru cialis alternative enter site natural cialis cialis et insomni cialis canada comprar cialis navarr cialis e hiv tadalafil 5mg
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 02:23 ق.ظ

You said this very well.
where to buy viagra in malaysia can you buy viagra in stores viagra on prescription uk online pharmacy online can you really buy viagra online buy generic viagra online uk best site to buy viagra is it legal to buy viagra online buy generic viagra paypal can you buy viagra at cvs
جمعه 17 فروردین 1397 06:12 ب.ظ

Very good data. Appreciate it!
cialis mit grapefruitsaft generic cialis pro cialis en 24 hora cialis baratos compran uk cialis official site cialis 20 mg cut in half cialis 30 day trial coupon 200 cialis coupon we use it cialis online store price cialis best
یکشنبه 27 اسفند 1396 09:07 ب.ظ

Kudos, An abundance of material!

when can i take another cialis buying cialis overnight cialis 20 mg effectiveness click now buy cialis brand prezzo cialis a buon mercato order cialis from india cialis daily dose generic acquistare cialis internet try it no rx cialis cialis generic tadalafil buy
شنبه 31 تیر 1396 07:44 ب.ظ
After looking at a handful of the articles on your website, I honestly like your way of writing a blog.
I book marked it to my bookmark website list and will be
checking back in the near future. Please check out my web site as well and let me know what you think.
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 12:07 ق.ظ
Excellent post. I certainly appreciate this site. Keep it up!
پنجشنبه 21 اردیبهشت 1396 07:25 ب.ظ
Having read this I thought it was rather enlightening.
I appreciate you spending some time and energy to put this short article together.
I once again find myself personally spending way too much time both
reading and posting comments. But so what, it was still worth it!
سه شنبه 23 اسفند 1390 08:02 ق.ظ
سلام دوست عزیز خیلی وقتیه مطلب نمیذاری منتظر مطالب خوبتان هستیم در ضمن ژیشاژیش سال جدید را سالی توام با موفقیت و رسیدن به امال و آرزوهای شیرین برایت ارزومندم.وقت کردی یه شعر تو این آدرس گذاشتم بری و نظر بدی که می ژسندی یا نه؟
86.shamlou.org
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر